Hướng dẫn quan sát các chòm sao, các vật thể sâu, các hành tinh và sự kiện thiên văn học đáng chú ý trên bầu trời đêm tháng 01/2016.


Nhấn "cc" để xem Video với phụ đề tiếng Việt.

Các hành tinh buổi tối

Vào buổi tối muộn, hãy hướng mắt về phía đông để ngắm Sao Mộc (Jupiter) đang mọc lên trên đường chân trời. Một chiếc kính thiên văn nhỏ sẽ cho phép nhìn thấy những sọc tối và các vệ tinh của hành tinh khổng lồ này.

Các chòm sao và các vật thể sâu

Bầu trời mùa đông được lấp đầy bởi những ngôi sao sáng.

Ngự Phu (Auriga), một chòm sao cổ đại, đại diện cho một người chăn dê của người Hy Lạp và La Mã. Ngự Phu là một chiếc vòng đính những ngôi sao tuyệt sắc, duyên dáng ở trên đỉnh đầu.

Capella, ngôi sao sáng thứ 6 trên bầu trời đêm, là một sao đôi. Hai ngôi sao này là sao vàng giống với Mặt Trời của chúng ta, nhưng chúng lớn gấp khoảng 10 lần và sáng hơn 50 đến 80 lần.

Bên cạnh Ngự Phu là chòm sao lớn hơn có tên Kim Ngưu, một chú bò đực. Trong thần thoại Hy Lạp, chòm sao này đại diện cho thần Dớt (Zeus) với hình dạng của một chú bò trắng và cặp sừng vàng. 

Mắt của ông là ngôi sao Aldebaran màu cam, một sao khổng lồ đỏ đang ở đoạn cuối cuộc đời.

Hình dạng chữ V của phần đầu Kim Ngưu được tạo bởi Hyades, một cụm sao tuyệt đẹp, dễ dàng nhìn thấy bởi mắt thường.

Cụm sao Thất Nữ (Pleiades) nằm gần phần đầu của Kim Ngưu. Cụm sao lớn và sáng này nổi tiếng với tên gọi "Cụm Thất Nữ". Mắt người chỉ có thể nhìn thấy 6 hoặc 7 ngôi sao, nhưng cụm Thất Nữ chưa trên 250 ngôi sao. Một cặp ống nhòm sẽ giúp quan sát cụm sao này tốt nhất.

Những ngôi sao trong cụm sao này rất trẻ và nóng. Chúng chiếu sáng xuyên qua một đám mây bụi làm phản xạ lại ánh sáng màu xanh.

Các hành tinh buổi sáng

Sao Hỏa (Mars) xuất hiện trên đường chân trời phía đông nam trong buổi sáng sớm. Khi bình minh đến, hành tinh đỏ mọc cao trên bầu trời phía nam.

Sao Thổ (Saturn) và Sao Kim (Venus) ló dạng ở phía đông nam vài giờ sau khi Sao Hỏa xuất hiện.

Hai hành tinh này tạo thành một cặp ở cạnh nhau vào đầu tháng, hai hành tinh ở gần nhau nhất vào ngày 9 tháng 01.

Gần cuối tháng, bạn có thể thoáng nhìn thấy Sao Thủy (Mercury) thấp trên đường chân trời đông nam, ngay trước khi Mặt Trời mọc.

Sao Thủy có hình dạng quan sát giống pha khuyết của Mặt Trăng, có thể nhìn thấy bởi một chiếc kính thiên văn tốt.

Sự kiện

Trận mưa sao băng Quadrantid đạt cực điểm rạng sáng ngày 03 và ngày 04 tháng 01. Những người dũng cảm dám đương đầu với cái lạnh, có thể họ sẽ nhìn thấy đến 40 sao băng mỗi giờ.

Bầu trời đêm luôn là một bữa tiệc vũ trụ thú vị. Hãy khám phá nó từ ngay sân sau nhà bạn.

Nguồn: Hubblesite.org

Author: Hiền PHAN
Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn Bách khoa - PAC (nay là CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC); Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại APC Laboratory, Paris Diderot University, Cộng hòa Pháp.

Bài viết xem nhiều