Đây là hình ảnh sao Vega (sao Chức Nữ), là ngôi sao sáng thứ thứ năm trên bầu trời đêm. Nếu bạn ở Bắc bán cầu, hãy nhìn sang hướng đông bắc vào những buổi tối tháng 5, bạn sẽ thấy sao Vega - một ngôi sao sáng màu xanh nhạt rất đẹp. Nó rất sáng và bạn sẽ dễ dàng nhận ra, ngay cả khi Mặt Trăng xuất hiện. Bởi vì nó là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Lyra (Thiên Cầm) nên người ta vẫn thường gọi nó là "the Harp Star" (ngôi sao đàn hạc).
 
Chỉ cần nhìn về hướng đông bắc vào mỗi tối tháng năm, bạn sẽ bắt gặp ngôi sao rất sáng màu xanh nhạt đang toả sáng gần đường chân trời. Khi bạn ở xa về phía nam ở Nam bán cầu, bạn không thể thấy ngôi sao này cho đến tận đêm khuya trong tháng năm bởi vì sao Vega nằm rất xa về phía bắc trên bầu trời. Vega sẽ lên vị trí cao nhất vào khoảng 3 giờ sáng, lúc đó, người dân ở Nam bán cầu có thể nhìn thấy ngôi sao này trên bầu trời phía bắc. Cũng như các nước có vĩ độ trung bình trên Bắc bán cầu, ngôi sao này sẽ tỏa sáng trên cao vào sáng sớm.
 
Vega là ngôi sao xinh xắn mà tôi từng biết đến. Gần 40 năm trước, lần đầu tiên học về bầu trời đêm, tôi mất nhiều giờ, nhiều ngày, nhiều tuần, nhiều tháng nghiên cứu các biểu đồ và sách. Vì vậy, tôi biết đến tên và vị trí của một số ngôi sao trước khi nhìn thấy chúng trên bầu trời. Vào một buổi tối tháng năm, tôi tình cờ nhìn về hướng đông bắc, tôi rất phấn khích khi nhìn thấy sao Vega lấp lánh màu xanh ngọc bích, và thật lạ là nó ở vị trí quá thấp trên bầu trời.
 
Giống như những ngôi sao khác, mỗi ngày Vega mọc sớm hơn vì Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời. Vega sẽ là vật trang trí cho bầu trời đêm trong suốt mùa hè và mùa thu. Mặc dù Vega được xem là một ngôi sao cuối xuân hay ngôi sao mùa hè, nhưng thật ra bạn sẽ tìm ra nó rất xa trên bầu trời bắc bán cầu trong suốt hầu hết những đêm, gần như là mỗi đêm của năm.
 
Tóm lại: Thật dễ dàng để xác định sao Vega trong chòm sao Lyra vào thời điểm này trong năm. Chỉ cần nhìn về phía dông bắc vào buổi tối, ngôi sao sáng màu xanh nhạt trên đường chân trời phía đông bắc.
 
Thái Văn Lợi - DAC
Dịch từ EarthSky.org

 

Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC; Sinh viên kỹ sư CNTT trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng.

Bài viết xem nhiều