Quan sát thiên văn - Vật Lý Thiên Văn

Lịch thiên văn này chứa thông tin về các sự kiện thiên văn sẽ diễn ra trong năm 2017, bao gồm các pha của Mặt Trăng, các trận mưa sao băng, nhật thực, nguyệt thực, các hành tinh ở vị trí xung đối, sự giao hội của các hành tinh, và các sự kiện thú vị khác.

VLTV phát hành lịch thiên văn 2016 dạng PDF để các bạn có thể in thành tập hoặc lưu trữ trong máy tính. Phiên bản này được trang trí đẹp mắt, giải thích rõ ràng các thuật ngữ cần thiết.

Lịch thiên văn này chứa thông tin về các sự kiện thiên văn sẽ diễn ra trong năm 2015, bao gồm các pha của Mặt Trăng, các trận mưa sao băng, nhật thực, nguyệt thực, các hành tinh ở vị trí xung đối, sự giao hội của các hành tinh, và các sự kiện thú vị khác.

Khi chúng ta đang bước qua năm mới 2015, có rất nhiều lý do để chúng ta luôn hướng mắt lên bầu trời. Mỗi năm đều có những sự kiện thiên văn tuyệt vời. Dưới đây là những gì chúng ta có thể mong đợi trong năm 2015.

Tháng 05/2017 này, với sự góp mặt của cơn mưa sao băng Bảo Bình (Eta Aquarid) đầu tháng, chòm sao hoàng đạo Xử Nữ (Virgo) nổi tiếng và các chòm sao nhỏ khác chứa đựng vô số các vật thể sâu trang hoàng nên vẻ đẹp của bầu trời đang chờ đợi bạn khám phá. Tháng này, chúng ta cũng có cơ hội chiêm ngưỡng 4 hành tinh Kim, Hỏa, Mộc, Thổ luân phiên xuất hiện trên bầu trời đêm vào buổi chiều tối - sáng sớm.

Tháng 04/2017 này, chúng ta sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ hùng vĩ cùng vô số các vật thể sâu hấp dẫn "ẩn mình" trong chòm Con Gấu Lớn/Đại Hùng (Ursa Major) và chòm Sư Tử (Leo) rộng lớn. Thông qua chòm Đại Hùng, hãy cùng học cách xác định phương bắc, dùng nhóm sao Bắc Đẩu (Big Dipper) nổi tiếng, và ngôi sao Bắc Cực (North Star), rất hữu ích khi bị lạc đường. Bầu trời đồng thời cũng mang đến cơn mưa sao băng Thiên Cầm (Lyrid) lấp lánh vào nửa cuối tháng...

Mùa đông đã qua, và mùa xuân lại tới. Tháng này là tháng mà người quan sát bầu trời sẽ được chiêm ngưỡng các chòm sao đặc trưng của mùa xuân như Song Tử (Gemini) - Anh em Song sinh, Cự Giải (Cancer) - Chú cua, hoặc tôm hùm tùy theo các tưởng tượng. Cùng với đó, các hành tinh Thủy, Kim, Hỏa, Mộc, Thổ thi nhau xuất hiện tô điểm thêm vẻ lộng lẫy của bầu trời đêm mùa xuân.

Tháng 02/2017, bầu trời tự hào giới thiệu đến với những người đam mê vẻ đẹp bầu trời hiện nguyệt thực nửa tối, nhật thực một phần và nhật thực hình khuyên. Tháng này chúng ta cũng tiếp tục có cơ hội quan sát tốt được các chòm sao đặc trưng như Lạp Hộ (Orion), Đại Khuyển (Canis Major),... cùng nhiều vật thể sâu thú vị "đính kèm".

22 tháng 4 không chỉ là ngày Trái Đất. Năm nay, 2017, cực điểm của trận mưa sao băng Thiên Cầm (Lyrid) được dự đoán rơi lúc rạng sáng, với rất ít hoặc không có sự cản trở của ánh trăng tàn cuối tháng.

Mưa sao băng Bảo Bình (Delta Aquarids) và mưa sao băng Anh Tiên (Perseids) đã "được lên lịch" để thắp sáng bầu trời đêm những ngày cuối tháng 7 và suốt tháng 8. Năm nay với sự bùng phát bất thình lình, bạn sẽ thấy lên tới 200 vệt sao băng Anh Tiên mỗi giờ. Tất cả chỉ còn đợi bạn khám phá.

Cực điểm của trận mưa sao băng rực rỡ này rơi vào ngày 12 tháng Tám. Theo NASA, năm nay chúng ta có thể nhìn thấy 150 đến 200 sao băng mỗi giờ.

Trận mưa sao băng Anh Tiên (Perseids) sẽ đạt cực điểm trong Tháng Tám này được dự đoán sẽ là một màn trình diễn ngoạn mục trên bầu trời đêm với tần suất tại cực điểm có thể lên đến 200 sao băng mỗi giờ!

Kính viễn vọng Không gian Hubble đã khai thác sự kiện đặc biệt này để chụp lại một bức ảnh mới nhất về hành tinh láng giềng này, cho thấy một số đặc trưng bề mặt nổi tiếng của nó.

Đây là lần đầu tiên trong vòng 10 năm qua, chúng ta có thể nhìn thấy tất cả năm hành tinh sáng nhất xuất hiện cùng lúc trên bầu trời, bao gồm cả Kim - Mộc - Thổ - Thủy - Hỏa.

Hai hành tinh này sẽ ở cạnh nhau, cách nhau chỉ 1/3 độ lúc hoàng hôn ngày 30/06/2015.

Hiện nay là thời gian tốt nhất để quan sát Sao Thổ. Trái Đất, sẽ nằm giữa Mặt Trời và Sao Thổ ngày hôm nay, 10/05/2014. Sao Thổ sẽ mọc lúc hoàng hôn và có thể nhìn thấy trong suốt đêm dài.

Sau tối nay, Sao Thổ vẫn sẽ được nhìn thấy khi bạn đứng ở một nơi quan sát tốt. Trong suốt tháng 5/2014, bạn sẽ thấy Sao Thổ trên bầu trời phía đông khi màn đêm buông xuống. Nó sẽ xuất hiện ở phía đông vào buổi tối.

Trăng Đen là một thuật ngữ được dùng để chỉ lần trăng mới thứ hai trong cùng một tháng. Trăng Đen không có nghĩa là Mặt Trăng có màu đen. Đây chỉ là một sự kiện bình thường mà thôi.

Trăng Xanh không có nghĩa là nó có màu xanh – Mặt Trăng có màu xanh lại chỉ xảy ra đúng như thuật ngữ một lần Trăng Xanh (once in a Blue Moon), có nghĩa là rất hiếm - nhưng cũng có khả năng có một chút màu xanh trong một lần trăng tròn. Vậy thế nào là Trăng Xanh? 

Để thuận tiện cho quý độc giả có thể thuận tiện hơn trong việc quan sát Nhật thực, VLTV dưới đây sẽ cung cấp thông tin về việc tổ chức quan sát nhật thực bài bản từ các Câu lạc bộ, các hội nhóm và tổ chức khắp nơi trong cả nước.

Chứng kiến một nhật thực là một trải nghiệm hiếm có và đáng nhớ. Nhưng, nếu quan sát không có các phương pháp bảo vệ phù hợp lại có thể gây mù lòa vĩnh viễn.

Xà Phu (Ophiuchus) là một chòm sao lớn nằm vắt ngang qua xích đạo trời, là một trong số 88 chòm sao hiện đại ngày nay. Tên của chòm sao này xuất phát từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "người chăn rắn".

Tinh vân là niềm vui bất tận với những ai yêu vẻ đẹp bí ẩn của bầu trời. Dưới đây là hướng dẫn quan sát mười tinh vân xinh đẹp đại diện cho mùa hè sôi động này.

Những đêm tháng Chín làm nổi bật sự "ướt át" của bầu trời. Hai chòm sao kề nhau gắn liền với những liên hệ cổ đại với nước.

Polaris (Alpha Ursar Minoris) là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Tiểu Hùng (Ursa Minor). Hiện nay, Alpha Ursar Minoris là ngôi sao gần thiên cực Bắc nhất, nên nó được chọn là sao Bắc Cực.

Vào tối ngày 23 - 24 tháng Năm, 2014 - nếu dự đoán là chính xác - Trái Đất có thể hứng nhiều tàn dư để lại từ sao chổi 209P/LINEAR, kết quả có thể là khai sinh một trận mưa sao băng mới!

Liệu nó có thể là một cơn bão sao băng?

Sao chổi ISON sẽ xuất hiện trên bầu trời cuối năm nay. Trong khi rất khó để đoán được ISON sẽ đạt đến độ sáng như thế nào, thì một số nhà thiên văn học nói rằng nó có thể sáng tương đương với độ sáng của trăng tròn, thậm chí có thể nhìn thấy được vào ban ngày.
Cập nhật: Vị trí hiện tại của ISON (tính đến ngày 11/11/2013): Bên trong quỹ đạo của Sao Kim. Khoảng cách so với Mặt Trời: 0.7 AU.

Sao chổi Elenin đang đi sâu vào bên trong Hệ Mặt Trời và sẽ tiếp cận gần Trái Đất nhất vào ngày 16/10 tới đây.

Trong những ngày này, thế giới đang có một sự kiện thiên văn lý thú, đó là cuộc viếng thăm của ngôi sao chổi Lulin. 

Nhìn sâu vào bên trong lõi của Tinh vân Con Cua, bức ảnh cận cảnh này cho thấy một quả tim đang đập của một trong những tàn dư nổi tiếng nhất từng được nghiên cứu của một siêu sao mới.

Tàu vũ trụ New Horizons gửi về bức ảnh màu mới nhất về Sao Diêm Vương hiển thị sự khác biệt về thành phần và cấu trúc bề mặt của hành tinh lùn này.

Ảnh chụp từ vệ tinh DSCOVR (Deep Space Climate Observatory) của NASA ở vị trí Lagrange L1. Đây là bức ảnh đầu tiên DSCOVR gửi về Trái Đất.

Làm thế nào ghi lại được những khoảnh khắc nguyệt thực toàn phần trong sự kiện có 1-0-2…