Sao Thổ gần nhất, sáng nhất và ở vị trí xung đối ngày 10/5 - Vật Lý Thiên Văn

Hiện nay là thời gian tốt nhất để quan sát Sao Thổ. Trái Đất, sẽ nằm giữa Mặt Trời và Sao Thổ ngày hôm nay, 10/05/2014. Sao Thổ sẽ mọc lúc hoàng hôn và có thể nhìn thấy trong suốt đêm dài.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com

Mặt Trăng và Sao Hỏa vào đêm 10/5. Ngôi sao dưới Mặt Trăng và Sao Hỏa là sao Spica, ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Virgo (Xử Nữ).

Trước hết, hãy nhìn Sao Hỏa - hành tinh sáng gần Mặt Trăng vào tối ngày 10/05. Mặt Trăng, Sao Hỏa và sao Spica có thể giúp mắt bạn định hướng Sao Thổ. Trong thực tế, Mặt Trăng, Sao Hỏa, Sao Thổ và sao Spica có thể giúp bạn xác định đường Hoàng đạo.

Sau tối nay, Sao Thổ vẫn sẽ được nhìn thấy khi bạn đứng ở một nơi quan sát tốt. Trong suốt tháng 5/2014, bạn sẽ thấy Sao Thổ trên bầu trời phía đông khi màn đêm buông xuống. Nó sẽ xuất hiện ở phía đông vào buổi tối.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com

Khi màn đêm buông xuống vào ngày 10/5, xem bên dưới Mặt Trăng, Sao Hỏa và sao Spica, Sao Thổ nằm gần đường chân trời.

Trái Đất chuyển động nhanh chóng giữa Sao Thổ và Mặt Trời. Sự kiện ngày 10/05 được các nhà thiên văn gọi là hiện tượng xung đối. Hiện tượng xung đối xảy ra khi Sao Thổ gần Trái Đất nhất năm 2014. Kết quả là tháng 5/2014, Sao Thổ được chiếu sáng rực rỡ nhất trên bầu trời trong cả năm nay. Nếu tối nay hoặc trong tháng tới, bạn nhận ra nó thì chắc hẳn bạn sẽ thích nó trong suốt mùa hè đối với Bắc bán cầu hoặc mùa đông đối với Nam bán cầu.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.comSao Thổ được nhìn thấy bởi Voyager 2. Image via NASA.

Nếu bạn có cái nhìn toàn cảnh về hệ Mặt Trời hôm nay, bạn sẽ thấy Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Sao Thổ. Bạn sẽ thấy Mặt Trời, Trái Đất và Sao Thổ thẳng hàng trong không gian, nhưng chỉ trong thời gian ngắn. Trái Đất di chuyển trên quỹ đạo với tốc độ 18 dặm mỗi giây (khoảng 28 968 m/s), trong khi đó, Sao Thổ lại di chuyển với tốc độ 6 dặm mỗi giây (khoảng 9 656 m/s). Ngay sau đó, chúng ta lại bị kéo về phía trước của Sao Thổ trong cuộc chạy đua của các hành tinh.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Pha xung đối diễn ra khi Trái Đất nằm giữa Sao Thổ và Mặt Trời. Hình ảnh không theo tỉ lệ.Via: theakumalian.com


Các hành tinh bên trong - Sao Thủy và Sao Kim - không thể thấy ở vị trí xung đối được, bởi vì quỹ đạo chúng quay quanh Mặt Trời nằm bên trong quỹ đạo của Trái Đất. Chỉ những hành tinh có quỹ đạo quay quanh Mặt Trời nằm bên ngoài quỹ đạo Trái Đất như Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương mới có thể đến vị trí xung đối, có nghĩa là xuất hiện đối diện với Mặt Trời so với Trái Đất.

Những hành tinh xa Mặt Trời hơn đến vị trí xung đối khi Trái Đất ở vị trí giữa Mặt Trời và nó. Hiện tượng này xảy ra mỗi năm một lần, vì Trái Đất mất một năm để quay quanh Mặt Trời, và bởi vì những hành tinh bên ngoài chuyển động chậm hơn Trái Đất.

Sao Thổ - hành tinh thứ 6 tính từ Mặt Trời, là hành tinh xa nhất mà con người có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Hành tinh có vành đai này sẽ trở về vị trí xung đối khoảng 2 tuần sau mỗi năm. Kính thiên văn đã nhìn thấy vành đai của nó vào thế kỷ 17. Tàu vũ trụ trong thế kỷ 20 cho thấy rằng những gì mà chúng ta nghĩ như ba vòng xung quanh Sao Thổ thật ra là hàng ngàn vòng mỏng, nhẵn mịn làm từ các khối băng nhỏ. Sao Thổ cũng có 62 vệ tinh có quỹ đạo xác định, trong đó có 53 vệ tinh được đặt tên, và chỉ có 13 vệ tinh trong số đó có đường kính lớn hơn 50 km. Sao Thổ thực sự là một thế giới kỳ diệu của vành đai và các vệ tinh. Đó là điều yêu thích của tất cả mọi người khi quan sát nó qua kính thiên văn nhỏ.

Làm thế nào để tìm thấy Sao Thổ trong năm 2014? Không khó để xác định hành tinh có vành đai này. Hành tinh này xuất hiện ở phía đông của ngôi sao màu trắng xanh - sao Spica trên bầu trời. Làm sao để xác định được sao Spica? Sử dụng thành ngữ dành riêng cho những người quan sát : Theo vòng cung đến Arcturus và đánh vòng cung đến Spica. Nói cách khác, đầu tiên hãy xác định nhóm sao Bắc Đẩu ở phía đông bắc vào buổi tối. Theo đường cong của nó, bạn sẽ gặp sao Arcturs màu cam trong chòm sao Bootes (Mục Phu). Mở rộng đường cong đó, cho đến khi bạn gặp sao Spica. Sao Thổ nằm ở vị trí thấp trên bầu trời, khoảng 15 độ dưới sao Spica. Để tham khảo, một nắm tay sẽ rộng khoảng 10 độ trên bầu trời.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Dùng nhóm sao Bắc Đẩu để xác định sao Arcturus, Spica và hành tinh đỏ Sao Hỏa. Sao Thổ sẽ phía bên kia của sao Spica từ Sao Hỏa.

Tóm lại: Hãy quan sát Sao Thổ ở vị trí xung đối tối nay, ngày 10/05/2014. Nó sẽ được chiếu sáng ở phía đông khi màn đêm buông xuống, bên dưới ngôi sao sáng Spica. Khi quan sát bằng mắt, hành tinh với chiếc vành đai sẽ như là một ngôi sao có độ sáng ổn định. Sao Thổ theo sau sao Spica và đạt điểm cao nhất vào khoảng nửa đêm. Khi Sao Thổ lên cao trên bầu trời, người sử dụng kính thiên văn có thể xem vành đai rực rỡ của nó. Bạn không thể nhìn thấy Sao Thổ vào ngày 10/05? Không sao, bạn vẫn có thể quan sát nó trong suốt tháng 5 và tháng 6 năm 2014.

Thái Văn Lợi - DAC
Theo EarthSky.Org

Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC; Sinh viên kỹ sư CNTT trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng.


Bài viết nổi bật