Vào chiều 15/1 tới, nhật thực hình khuyên sẽ diễn ra trên diện rộng thế giới, người dân Việt Nam cũng có dịp quan sát hiện tượng độc đáo này.

So với kỳ nhật thực toàn phần diễn ra vào cuối tháng 7/2009, nhật thực lần này diễn ra vào buổi chiều nên ánh sáng sẽ gay gắt hơn nhiều và rất có hại cho mắt nếu người xem không có phương pháp quan sát an toàn.

Chính vì thế, để tránh việc mắt bị thương tổn do tia bức xạ mặt trời, khi quan sát nhật thực lần này mọi người không nên nhìn trực tiếp thẳng vào mặt trời, mà phải có thiết bị bảo vệ mắt. Công cụ để bảo vệ mắt khi quan sát nhật thực, ngoài kính thiên văn thì teen còn có thể sử dụng những đồ đơn giản khác như chậu nước mực đen, miếng thiếc màu đen...

 


Nhật thực hình khuyên

 

Theo thông tin từ các CLB Thiên văn học Việt Nam, một số thời điểm nhật thực cực đại như sau:

Lai Châu, địa phương quan sát được mặt trời bị che nhiều nhất đến 74,9%, nhật thực diễn ra vào lúc 14h11 đạt cực đại vào lúc 15h46 và kết thúc vào 17h05

Tại Hà Nội, nhật thực bắt đầu diễn ra vào lúc 14h1, cực đại đến 67,3% vào 15h48 và kết thúc vào 17h05.

Khu vực miền trung độ che khuất của mặt trời vào khoảng 40-60%. Đà Nẵng nhật thực chỉ có khoảng 49,4% cực đại vào lúc 15h44

Ở các tỉnh miền Nam độ che khuất của mặt trời bị giảm chỉ khoảng 30-40%, nhưng vẫn lớn hơn nhiều lần nhật thực ngày 22/07/2009

Tại TP HCM nhật thực diễn ra vào lúc 14h17 đạt cực đại 38,1% vào 15h41 và kết thúc nhật thực vào 16h52.

Bạn Phạm Vũ Lộc, thành viên CLB Thiên văn Hà Nội cho biết: "Theo tình hình thời tiết này thì miền Bắc khó xem nhật thực hơn miền Nam, vì trời quá nhiều mây".

Để quan sát nhật thực cùng nhau và có sự hướng dẫn của các thành viên CLB Thiên văn, bạn có thể tham gia tại các địa điểm sau:

TP HCM: CLB Thiên văn nghiệp dư TP HCM- HAAC sẽ tổ chức quan sát nhật thực tại Nhà thiếu nhi Quận 5, Địa Chỉ: Số 109 Ngô Quyền , Phường 11, Quận 5. Chương trình bắt đầu từ 2h chiều, người tham dự sẽ cùng các thành viên CLB quan sát nhật thực qua kính thiên văn và các kính quan sát mặt trời chuyên dụng.

Hà Nội: Hội thiên văn Hà nội - HAS: sẽ tổ chức quan sát tập trung ở sân vận động Mỹ Đình.

Đà Nẵng, CLB Thiên văn bách khoa - PAC sẽ tổ chức quan sát tại bãi biển Phạm Văn Đồng

 

Theo Zing

Sự tồn tại của chúng ta có được là nhờ vào vụ nổ supernova của một ngôi sao từ xa xưa.

Đó là kêt luận của một nghiên cứu nhắm vào giải quyết bí ẩn là tại sao hệ Mặt trời của chúng ta lại có tỷ lệ đồng vị hiếm của ô xy cao hơn bình thường.

Nghiên cứu trên gợi ý rằng Mặt trời và các hành tinh chính của nó được tạo lên do có sự kích hoạt của một vụ nổ supernova ở một ngôi sao hàng xóm và có nhiều nguyên tố từ vụ nổ đó để lại, trong đó có tỷ lệ đồng vị bất thường của oxygen.

Các nhà thiên văn học có thể đo và xác định thành phần các nguyên tố và tỷ lệ đồng vị của chúng trên các ngôi sao xa xôi và xem xét sự thay đổi của chúng từ khu vực này qua khu vực khác. Từ lâu rồi, các nhà khoa học đã nhận thấy hệ Mặt trời có tỷ lệ 2 đồng vị hiếm của ô xy là cao bất thường nhưng không giải thích được tại sao.

Tác giả của nghiên cứu, Edward Young thuộc trường ĐHTH California tại Los Angeles nói:”Điều này đã tồn tại nhiều năm nay” Edward đã công bố công trình nghiên cứu của mình tại Hiệp hội Thiên văn Hoa Kỳ ở Washington D.C.


Hệ Mặt trời

 

Ban đầu, một số các nhà nghiên cứu cho rằng sự không nhất quán về tỷ lệ của các đồng vị ôxy ở hệ Mặt trời và ở các nơi khác trong vũ trụ là thuộc về sai số của phép đo. Một cách giải thích khác là khi ta đo tỷ lệ đồng vị ô xy trong hệ Mặt trời thì đó là tỷ lệ của đúng một ngôi sao - Mặt trời, còn khi ta đo tỷ lệ đồng vị ở các khu vự khác, đó bao hàm luôn số liệu của cả một vệt dài khoảng không của Milky Way trước khi tới được thiết bị đo. Nhưng hiện nay, các nhà khoa học đã có thể đo được tỷ lệ đồng vị của ô xy cho mỗi hệ sao riêng biệt và các số liệu đó phù hợp với các số liệu trước đó.

“Các số liệu đó khẳng định rằng hệ Mặt trời của chúng ta thực sự là khác thường” Young nói. “khác biệt hẳn với những hệ khác”

Như vậy, phải có điều gì đó đã xẩy ra từ phía các ‘hàng xóm’ và làm giầu các đồng vị hiếm của ôxy khi hệ Mặt trời được hình thành.

“Và trong trường hợp này, tôi nghĩ thủ phạm chính là một vụ nổ supernova”, Young nói.

Để có được các số liệu về đồng vị ô xy trong hệ Mặt trời, bạn phải lấy trung bình các só liệu của vật liệu một vụ nổ supernova của một ngôi sao thời kỳ xa xưa với số liệu nền về tỷ lệ ô xy của toàn bộ vật chất trong dải thiên hà, Young nói.

Biết được hệ Mặt trời được hình thành trong môi trường nào có thể giúp ta thêm kiến thức để so sánh sự khác biệt giữa hệ Mặt trời của chúng ta với các hệ hành tinh khác trong thiên hà.

Thohry (Theo Space.com)
ttvnol.com

Theo một nhóm nghiên cứu thiên văn quốc tế thì việc phát hiện hai thiên thể có kích cỡ của một sao lùn nâu bay xung quanh một ngôi sao già cho thấy rằng các hành tinh có thể hình thanh xung quanh các ngôi sao nhanh hơn và hiệu suất hơn người ta tưởng.

“Chúng tôi đã tìm thấy 2 thiên thể cỡ sao lùn nâu quay xung quanh một ngôi sao bình thường, điều này quả là hiếm gặp” Alex Wolszczan, một giáo sư đạt danh hiệu Evan Pugh về thiên văn và vật lý thiên văn tại ĐHTH bang Pennsylvania, Hoa kỳ nói.

Ngôi sao chủ có mã số BD+20 2457 là một ngôi sao đã chuyển sang trạng thái trương nở (khổng lồ đỏ). Việc phát hiện ra một cặp đôi sao lùn nâu quay xung quanh một ngôi sao bình thường là rất hiếm gặp. Các nhà khoa học thuộc Trung tâm Thiên văn Torun- Balan và Trung tâm hành tinh ngoại hệ và những Thế giới có thể trợ giúp sự sống thuộc ĐHTH bang Pennsylvania đã đăng tải nghiên cứu trên của họ trong tạp chí Vật lý thiên văn.

Các ngôi sao lùn nâu thường thì mờ tối, đó là những thiên thể nằm ở ranh giới giữa các hành tinh và các ngôi sao thực thụ. Chúng quá lớn đối với các hành tinh, nhưng lại chưa đủ khối lượng để kích hoạt lò phản ứng hạt nhân ở trong tâm để trở thành một ngôi sao. Các sao lùn nâu còn được coi như sợi dây liên hệ giữa các hành tinh và ngôi sao, nhưng những hiểu biết về chúng thì chưa đựơc bao nhiêu.

“Nếu chúng tôi tìm thấy một sao lùn nâu, chúng tôi thực sự không rõ liệu chúng có là sản phẩm của một quá trình hình thành hành tinh hay được tạo thành trực tiếp từ các khối khí như các ngôi sao bình thường” Wolszczan giải thích.


Artist''s rendition of a brown dwarf and its moon orbiting a triple star system. (Credit: NASA)

 

Phát hiện ra hai sao lùn nâu quay xung quanh một ngôi sao chủ có nghĩa rằng chúng phải cùng được hình thành từ những khối vật chất xung quanh ngôi sao khi ngôi sao này còn trẻ. Các nhà khoa học gọi đĩa vật chất xung quanh ngôi sao đó là “vành đai xung quanh sao”. Nếu điều đó đúng, theo Wolszczan, thì đĩa hình thành hành tinh đó phải có khối lượng cực lớn.

Để tìm được cặp đôi sao lùn nâu tối mờ này, các nhà thiên văn học đã phải sử dụng Phổ phân giải cao trong kính thiên văn Hobby-Eberly đặt ở bang Texas để phân tích ánh áng từ ngôi sao chủ. Kỹ thuật này cũng tương tự như sử dụng một lăng kính để phân tách ánh sáng trắng thành các mầu trong cầu vồng. Họ nghiên cứu sự dịch chuyển của các vạch phổ khi các sao lùn nâu bay xung quanh và làm cho ngôi sao chủ bị lắc đảo dưới tác dụng của lực hấp dẫn của hai ngôi sao lùn nâu.

Các nhà nghiên cứu xác định được rằng 2 sao lùn nâu trên phải có khối lượng ít nhất bằng 21 và 13 lần tương ứng so với sao Mộc. Chúng ở cách ngôi sao chủ lần lượt là 1,5 và 2 AU và hoàn thành một ‘năm’ trong 380 và 622 ngày (Trái đất).

Một vấn đề còn sửng sốt hơn là khoảng thời gian liên quan tới sự hình thành của 2 ngôi sao lùn nâu này.

Khoảng vài triệu năm trước, khi mà BD +20 2457 còn ‘trai tráng’, khi mà ngôi sao chủ này còn đốt nhiên liệu hydro và phát ra những lượng nhiệt khổng lồ. Ngôi sao này với khối lượng gấp 3 lần Mặt trời nóng và sáng hơn Mặt trời rất nhiều. Lượng nhiệt toả ra của BD _20 2457 khi đó rất lớn làm bay hơi và thổi dạt mọi thứ xung quanh nó . Theo Wolszczan thì “ Thực tế 2 sao lùn nâu còn tồn tại chún tỏ rằng chúng đã tích tụ được đủ khối lượng rất nhanh trước khi ngôi sao chủ ‘nổi lửa’.”

Một ngôi sao cỡ BD +20 2457 mất khoảng 10 triệu năm để hình thành và đi vào chu kỳ chính. Một ước lượng ‘thô’ cho thấy rằng để tồn tại cùng ngôi sao chủ, hàng năm, các sao lùn phải tích tụ được một khối lượng cỡ Mặt trăng của Trái đất.

“Bài học từ thực tế này là sự hình thành các sao lùn nâu có thể là kết quẩ của sự kết hợp giữa các cơ chế vật lý” Wolszczan nói. “ Thay vì chỉ phát triển do quá trình bồi đắp, các sao lùn nâu do có khối lượng lớn (lực hấp dẫn lớn) nên cũng giành thêm đựơc các khối vật chất cần thiết và do đó làm tăng tốc quá trình hình thành của chúng”

 

Thohry (Theo Sciencedaily)
ttvnol.com

Những sự thay đổi về độ sáng thất thường của những ngôi sao ‘trung tuổi’ cỡ Mặt trời của chúng ta từ lâu đã là một điều bí ẩn đối với các nhà thiên văn học, và những phát hiện mới đây về hiện tượng này lại càng làm sự việc trở lên thêm mù mờ.

Những số liệu mới thu thập được bởi kính Thiên văn Rất Lớn của Đài Quan sát Nam Âu đã trái ngược lại hoàn toàn với những giải thích do các nhà thiên văn học đưa ra trước đó nhằm giải thích cho sự sáng - tối thất thường của khoảng 1/3 các ngôi sao tương đương Mặt trời và đang trong giai đoạn sau của cuộc chu trình tiến hóa sao.

“Chúng tôi đã thu thập được đầy đủ các số liệu quan sát về lớp những ngôi sao giống Mặt trời và phải nói thẳng là các số liệu này đã chứng minh các giải thích trước đó về độ sáng bất thường của chúng là không đúng”. Một thành viên trong nhóm là Christine Nicholls thuộc Đài quan sát Mount Stromlo, Úc nói.

Các nghiên cứu của Nicholls và cộng sự đã xem xét lại các quan sát từ những năm 30 của thế kỷ trước và nhận thấy khoảng 1/3 các ngôi sao cỡ Mặt trời trong dải Ngân Hà và các thiên hà khác có hiện tượng trên. Tất các các ngôi sao cỡ Mặt trời sẽ già dần đi, biến dần thành mầu đỏ, lạnh dần và nở rộng bất thường và cuối cùng chỉ còn là một ngôi sao lùn trắng.


Born from clouds of gas and dust, stars like our Sun spend most of their lifetime slowly burning their primary nuclear fuel, hydrogen, into the heavier element helium. After several billion years, their fuel is almost exhausted and they start swelling, becoming cool and red -- red giants. These stars do not end in dramatic explosions, but die peacefully as planetary nebulae, blowing out everything but a tiny remnant, known as a white dwarf. Credit: ESO/S. Steinhöfel

Những ngôi sao khổng lồ đỏ già cỗi (giai đoạn hấp hối) có độ sáng biến đổi khá mạnh với chu kỳ khoảng một vài năm.

”Những biến động như vậy bị gây ra bởi một nguyên nhân mà chúng tôi gọi là các ‘Xung sao’. Nói một cách nôm na thì các ngôi sao khổng lồ nở ra và co lại, trở lên sáng hơn và tối đi theo chu kỳ. Tuy nhiên, 1/3 những ngôi sao đó lại cho thấy một chu kỳ dài một cách khó hiểu, có thể tới 5 năm”. Nicholls giải thích.

Để tìm ra nguyên nhân của đặc tính này, các nhà thiên văn học đã theo dõi 58 ngôi sao trong thiên hà Large Magellanic Cloud, hàng xóm của Milky Way trong vòng 2 năm rưỡi.

Nhưng thay vì củng cố các lý luận trước đó, những quan sát trên lại chứng tỏ lý các thuyết đó là không đúng.

Trưởng nhóm nghiên cứu, Perter Wood thuộc ĐHTH Quốc gia Australia nói:”Các số liệu mới thu thập được cho thấy việc giải thích sự sáng - tối bất thường bằng khái niệm ‘xung’ là quá thiếu chính xác. Một cách giải thích khác cho sự phát sáng không ổn định của các ngôi sao là chúng đang ở trong một hệ sao đôi. Nhưng các quan sát của chúng tôi cũng không phù hợp với giả thuyết này”.

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện ra mặc dù nguyên nhân làm độ sáng thay đổi có thể từ đâu, nó cũng làm cho các ngôi sao già cỗi này bị mất khối lượng thông qua các cột phun vật chất hay vành đai vật chất bị trương nở. Bởi vậy, với những số liệu mới, các nhà thiên văn học hầu như lại phải bắt đầu từ đầu để có thể đưa ra một lời giải thích mới hợp lý hơn.

“Chúng ta có thể phải cần tới một ngài Sherlock Holmes để giải quyết bí ẩn nan giải này” Nicholls kết luận.

Thohry (Theo Space.com)
ttvnol.com

Thông tin liên lạc giữa Trái đất và sao Hỏa có thể bị nhiễu nặng nề thậm chí mất hẳn tới hàng tuần liền khi Mặt trời nằm ở vị trí giữa hai hành tinh này. Một kỹ sư của ESA (Cơ quan Vũ trụ châu Âu) đã làm việc với các kỹ sư của Anh có thể đưa ra một giải pháp cho vấn đề này bằng việc sử dụng một con tầu vũ trụ và kỹ thuật đẩy liên tục bằng lực ion.

Các nhà nghiên cứu châu Âu đã nghiên cứu một giải pháp cho vấn nạn về liên lạc mà có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới các cuộc du hành có người điều khiển lên sao Hỏa trong tương lai. Đó là đảm bảo thông tin liên lạc giữa Trái đất và sao Hỏa ngay cả khi hai hành tinh này cùng với Mặt trời xếp thành một đường thẳng mà Mặt trời nằm ở giữa. Sự xắp xếp tự nhiên này còn được gọi là vị trí ''xung đối'' (conjunction) xẩy ra theo chu kỳ khoảng 780 ngày một lần và làm suy giảm nghiêm trọng tín hiệu thông tin giữa hành tinh Đỏ và Trái đất.


An artist''s impression of Mars Express. The spacecraft left Earth for Mars
on 2 June 2003. It reached its destination after a six-month journey, and has
been investigating the planet since early 2004. (Credit: ESA - D. Ducros)

Kết quả nghiên cứu được công bố vào tuần này tại Hội nghị lần thứ 60 của Liên đoàn Du hành Vũ trụ Quốc tế (IAC), một trong những sự kiện lớn nhất về vũ trụ được tổ chức tại Daejeon, Hàn Quốc. Kết quả trên có được từ một dự án nghiên cứu trị giá 100000 euro do ESA tài trợ. Theo bài báo, một hệ thống được gọi là "Tầu vũ trụ không theo quy luật Kepler sử dụng lực đẩy nhờ dòng ion" là một giải pháp cho vấn đề liên lạc giữa Trái đất và sao Hỏa. Ý tưởng là ở chỗ, người ta có thể đặt lên quỹ đạo gần sao Hỏa một cặp vệ tinh viễn thông còn được gọi là "Quỹ đạo B", để phân biệt với "Quỹ đạo A" là quỹ đạo tự nhiên tuân theo các định luật Kepler.

Tuy nhiên để chống lại ảnh hưởng của lực hấp dẫn và giữ cho các vệ tinh ở nguyên vị trí, người ta sẽ phải trang bị cho các vệ tinh những thiết bị tạo lực đẩy tiên tiến, đó chính là các động cơ đẩy phản lực bằng dòng ion.

Những động cơ đẩy ion được cung cấp năng lượng từ điện Mặt trời và sử dụng một lượng khí Xe rất nhỏ làm vật chất phụt để có thể giữ cho các vệ tinh viễn thông luôn ở vị trí tốt nhất sao cho có thể ''nhìn'' được hai hành tinh cùng một lúc rõ ràng. Cặp vệ tinh khi đó dễ dàng thực hiện chuyển tiếp các thông tin giữa sao Hỏa và Trái đất trong suốt thời gian xẩy ra hiện tượng xung đối và đảm bảo cho các nhà du hành trong tương lai trên sao Hỏa sẽ luôn luôn có được liên lạc với Trái đất.

Thohry (Theo Sciencedaily)

Một hành tinh đầy bụi đỏ và một mặt trăng băng giá của sao Mộc đang là những niềm hy vọng lớn nhất của các nhà khoa học để có thể tìm ra được sự sống ngoài Trái đất, ít ra là trong hệ Mặt trời.

Cả sao Hỏa và vệ tinh Europa đều có chứa một lượng nước ở dạng lỏng và có thể có sự sống. Sao Hỏa có một lịch sử cho thấy rằng nước đã từng tồn tại ở các sông hồ trên đó và hiện tại, hành tinh đó vẫn có thể giữ được nước ở dạng lỏng ở sâu phía dưới. Europa ở xa Mặt trời hơn nhiều nhưng có thể có những đại dương nằm sâu phía dưới và có khả năng tồn tại sự sống ở dưới lớp băng bề mặt do tác dụng lực thủy triều của sao Mộc làm vệ tinh này nóng lên từ bên trong.

Sao Hỏa đang cần những nghiên cứu sâu hơn

Chắc chắn là nước đã từng có mặt trên các thung lũng, lòng hồ của sao Hỏa, nhưng giờ đây, bề mặt hành tinh Đỏ này giống một nơi hoang mạc kho cằn. Những sinh vật nếu đã từng sống trên đó hẳn đã bị diệt vong hoặc đã phải chui xuống các lớp đất bên dưới để tồn tại.

Jack Farmer thuộc ĐHTH Arizona nói:" Quan điểm của tôi là môi trường sinh quyển của sao Hỏa có vẻ như chỉ có thể tìm được ở những lớp đất sâu dưới bề mặt, nơi mà có thể tồn tại nước. Giờ đây,nước ở dạng lỏng không thể tồn tại bền trên bề mặt sao Hỏa"

Một ít nước dạng băng hoặc tuyết cũng có thể biến thành dạng lỏng trên bề mặt như tầu Phượng hoàng của NASA đã phát hiện ra, nhưng số đó cũng không thể tồn tại đủ lâu dưới điều kiện đông lạnh hoặc bay hơi cao để có thể duy trì sự sống.
Một vài vi sinh vật nếu có thể tồn tại trên bề mặt thì cũng không thể sống sót được dưới tác động củqa những bức xạ vũ trụ do sao Hỏa không có bầu khí quyển dầy bảo vệ như Trái đất của chúng ta. Nhưng các nhà sinh học thiên văn vẫn cảm thấy phấn khích về khả năng tồn tại sự sống trong quá khứ trên bề mặt, khi mà có những khoáng chất chỉ có thể được hình thành trong nước có thể đã lưu lại một số bằng chứng.

Những chuyến bay tiếp theo lên sao Hỏa có thể thậm chí chạm được vào những túi nước nằm ẩn sâu phía dưới và tìm kiếm sự sống ở đó nếu chúng ta có các thiết bị phù hợp.

Một đại dương trên Europa: thực tế hay viễn tưởng?

Vệ tinh sao Mộc Europa là mục tiêu tiếp theo khó khăn hơn nhiều của các nhà sinh học thiên văn vì khoảng cách quá lớn tới chúng ta. Mặt trăng Europa đang vẫy gọi các nhà nghiên cứu với những yếu tố bộc lộ khả năng tồn tại những đại dương nước mặn nằm phía dưới lớp bề mặt của thế giới xa xăm này.

Theo Farmer thì Europa là một mục tiêu rất hấp dẫn đối với các nhà sinh học thiên văn, nhất là trên quan điểm sự sống có thể hình thành ở dưới sâu các đại dương, tuy nhiên vấn đề thách thức ở đây là chúng ta không biết chắc liệu có tồn tại những đại dương ngầm trên đó hay không.

Một số các nghiên cứu thì cho rằng Europa có thể có những đại dương sâu gấp 3 lần các đại đương trên Trái đất, trong khi đó các mô hình khác lại gợi ý rằng chẳng có một đại dương nào trên đó hết và có lẽ vệ tinh này chỉ có những túi bùn nhão gồm băng và muối. Tranh cãi này chủ yếu phụ thuộc vào lượng nhiệt sinh ra do quá trình co bóp thuỷ triều dưới tác dụng lực hấp dẫn của sao Mộc.


Europa appears to have an ocean hidden under its frozen surface crust. It could be 10 times deeper than any ocean on Earth and might contain twice as much water as Earth''s oceans and rivers combined. Credit: NASA

Mặc dầu vậy thì Farmer vẫn cho rằng sự sống vẫn có thể tồn tại ở những túi bùn nhão nằm kẹp giữa những khối băng đó.Những khối bùn nhão đó vẫn đôi khi phun trào lên bề mặt ở dạng "núi lửa lạnh" và trong dòng ''dung nham'' đó có thể có những hợp chất liên quan tới sự tồn tại của sự sống, mặc dầu bản thân sự sống nếu có, sẽ bị diệt vong ngay tức khắc dưới điều kiện khắc nghiệt trên bề mặt của Europa.

Một nghiên cứu gần đây cho rằng Europa có thể chứa hàm lượng Ô xy nhiều hơn hàng trăm lần so với lượng tính toán trước đó, và như vậy, có vẻ có những tín hiệu lạc quan về sự tồn tại của sự sống dưới những túi bùn nhão bên dưới.

Phải gửi tới những Robot

Mặc dầu còn có những thế giới khác cũng hứa hẹn tìm ra sự sống như vệ tinh Enceladus của sao Thổ, nhưng có lẽ cuộc chạy đua này chủ yếu phụ thuộc vào việc cuối cùng loài người sẽ gửi những người máy tới đâu.

Đã có những dự án hoặc kế hoạch về việc gửi người máy tới cả sao Hỏa và mặt trăng Europa. Phòng thí nghiệm nghiên cứu sao Hỏa ủa NASA (MSL) dự định mang một xe tự hành với kích thước của một xe hơi 7 chỗ lên sao hỏa và sẽ được phóng vào năm 2011, trên đó có cả một phòng thí nghiệm hóa hữu cơ để có thể thực hiện các thí nghiệm ban đầu về sự tồn tạicủa sự sống.

Châu Âu cũng không chịu kém. Họ đang cân nhắc xe tự hành có tên ExoMars và thậm chí thiết bị này có thể khoan sâu vào lớp đất đá bề mặt. Một thành công về phát hiện dấu vết sự sống trên đó có thể dẫn tới một sứ mệnh tiếp theo là mang được mẫu đất đá từ sao Hỏa về Trái đất. Farmer cho rằng việc này sẽ khả thi trong vòng 10 năm tới.

Europa có thể sẽ phải chờ lâu hơn trong công cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất. Nếu phải đưa ra lý do thì đơn giản là những thông tìn về vệ tinh này chứa nhiều ẩn số hơn so với sao Hỏa và nữa là các cuộc du hành tới đó xa hơn nhiều.
Một sứ mệnh kết hợp giữa NASA và ESA có thể sẽ gửi một tầu thăm dò đi vòng quanh Europa để khám phá kỹ hơn vệ tinh này, và nhất là tìm hiểu xem liệu có thực sự tồn tại các đại dương dưới bề mặt hay không. Nhưng sớm nhất thì thời điểm con tầu ''liên doanh'' này được phóng cũng phải chờ tới năm 2020. Ngoài ra, các nhà khoa học vẫn chưa có được công nghệ "hạ cánh" một xe tự hành mà có thể hoạt động trên bề mặt khắc nghiệt của bề mặt vệ tinh lạnh lẽo này.

"Bạn phải hạ cánh thiết bị trên bề mặt của một nơi không có bầu khí quyển thực sự, lạnh thâm độ, mật độ bức xạ cao, và phải tồn tại và khoan trên đó nữa. Chúng tôi chưa làm được việc đó" Farmer kết luận.

Thohry (Theo Space.com)

Cơ quan nghiên cứu vũ trụ Hoa kỳ NASA đã đánh thấp khả năng va vào Trái đất của một thiên thạch khổng lồ vào năm 2036.

Thiên thạch Apophis được phát hiện vào năm 2004 có kích thuớc bằng 2 lần rưỡi một sân bóng đá Mỹ (khoảng 110m x 50m).

Thiên thạch này gây chú ý của rât nhiều người sau khi những tính toán chỉ ra rằng nó có thể đâm vào Trái đất.
Những tính toán mới nhất được Phóng Thí nghiệm tên lửa đẩy của NASA (JPL) cho thấy xác suất thiên thạch này đâm phải Trái đất và năm 2036 chỉ là 1/250000.

Giá trị này thấp hơn hẳn so với những tính toán trước đây là 1/45000.

Đầu tiên, các nhà thiên văn học lo sợ tảng ''đá trời'' có kích thước tới 270m này sẽ lao vào Trái đất vào năm 2029 với xác suất 2,7%. Nhưng những tính toán sau đó cho thấy giá trị đó không chính xác và tới 2036 mới là năm có thể xẩy ra vụ va chạm.

Người ta cho rằng tới năm 2029 Apophis sẽ trôi ở độ cao 29450km trên bề mặt Trái đất, thấp hơn moộ số vệ tinh nhân tạo (các vệ tinh địa tĩnh có độ cao khoảng 36000km).

Mặc dầu các nhà khoa học tính toán thì nó sẽ không đâm vào Trái đất, nhưng theo tờ Thời báo Los Angeles thì họ cũng không chắc chắn rằng liệu quỹ đạo gân với Trái đất như vậy có làm thay đổi hướng đi của nó hay không.
Theo Steve Chesley thuộc Phòng nghiên cứu các Vật thể gần Trái đất (NEO) của JPL nói:"Sự chệch hướng do quá trình bay sạt qua năm 2029 là đáng kể. Chúng tôi không ngại lắm về năm 2029, nhưng phải lo lắng vào quỹ đạo của Apophis trong những năm sau đó".

JPL đưa ra các kết quả tính toán của họ tại hội nghị của Hiệp Hội Thiên Văn Hoa Kỳ tổ chức ở Puerto Rico ngày 8/10/09.

Thohry (Theo Yahoonews)

Có một số ngôi sao lẻ loi cô độc, không có lấy một hành tinh hoặc thiên thạch nào bay xung quanh, trong khi có các ngôi sao khác luôn có một hệ đầy đủ những hành tinh, thiên thạch và sao chổi sum vầy. Một nghiên cứu mới đây đăng trên tạp chí ''The Astrophysical Jounal Letters'' đã giải thích thành phần của các ngôi sao có ý nghĩa tới việc hình thành các hành tinh xung quanh.

Khi một ngôi sao được hình thành từ quá trình sụp đổ của một đám mây khí bụi dầy đặc, bản thân ngôi sao và vành đai khí và bụi xung quanh nó đều thể hiện thành phần của đám mây nguyên thuỷ và những nguyên tố tồn tại trong đó. Một số đám mây khí và bụi rất nghèo những nguyên tố nặng, trong khi một số lại thừa thãi. Những ngôi sao đựơc tạo thành từ những đám mây chứa nhiều nguyên tố nặng là những ngôi sao "bẩn" và chúng lại là nơi dễ hình thành hệ hành tinh nhất.

Đồng tác giả của nghiên cứu, Mordecai Mark Mac Low nói:"Khi bạn quan sát những ngôi sao, những ngôi sao có nhiều nguyên tố nặng hơn sẽ có nhiều hành tinh hơn. Nói cách khác, những thứ có trong hệ hành tinh cũng chính là những thứ có trong ngôi sao, đó là một kết quả rất phổ biến".

Những quan sát những hệ mặt trời xa xôi cho thấy các hành tinh ngoại hệ có nhiều hơn hẳn ở những ngôi sao chứa nhiều các nguyên tố nặng hơn heli ví dụ như sắt hay ô xy. Chính những nguyên tố nặng này mới có thể tạo thành đá hoặc băng.


Mô tả của họa sỹ về vành đai hình thành hành tinh đang bay xung quanh một ngôi sao.

Những mô phỏng mới đây của Mac Low và các đồng nghiệp Anders Johansen (Đài quan sát Leiden-Hà Lan) và Andrew Youdin (ĐHTH Toronto –Canada) chỉ ra các hành tinh được tạo thành như thế nào khi những hạt đất đá nhỏ tụ lại thành những khối vật chất được gọi là tiền hành tinh. Bài báo mới đây dựa trên một nghiên cứu trước đó đăng trên tạp chí Nature năm 2007 mà đã giải thích những viên đất đá bay chậm xung quanh một ngôi sao không bị lao hẳn vào ngôi sao bởi vì có hiệu ứng che ''gió'' nên lực cản bị giảm đi. Cũng giống như các cua rơ xe đạp trong Tour de France, các viên đất đá bay nấp vào nhau (để tránh sức cản của gió), do vậy nếu trong quỹ đạo càng có nhiều đất đá rắn, các khối vật chất càng ít bị cản lại và không dần mất động năng để cuối cùng bị rơi vào ngôi sao chủ. Các hạt đất đá càng ngày càng tụ vào quỹ đạo hình chữ V và sau đó đủ lớn để tụ thành một hành tinh mini. Những con ngỗng trời khi di cư cũng bay thành hình chữ V để giảm sức cản của gió.

Nhóm nghiên cứu cũng đã xây dựng đựơc mô hình -Sức cản dẫn tới Hội tụ- ở dạng 3 chiều (3D) mô tả đĩa khí +bụi đất đá bay xung quanh các ngôi sao. Các kết quả cho thấy khi thành phần các viên sỏi (bao gồm các nguyên tố nặng hơn) chiếm ít hơn 1% thì quá trình hội tụ diễn ra rất yếu. Nhưng khi hàm lượng này tăng lên đôi chút, quá trình hội tụ tăng lên một cách mạnh mẽ và nhanh chóng tạo thành các tiền hành tinh ở cấp độ lớn hơn. Những hành tinh mini này đóng vai trò như những viên gạch đầu tiên qua hành triệu năm để hình thành những hành tinh thực sự. Nói tóm lại, sự hội tụ của những bụi đất đá đầu tiên nếu hàm lượng chất rắn trong đám mây khí bụi đủ lớn, đóng vai trò môộ bước đi quan trọng trong việc hình thành lên các hành tinh.

Youdin nói:"Rõ ràng những ngôi sao ''giầu có'' đất đá có những thuận lợi , những những ngôi sao kém hơn , như Mặt trời của chúng ta, vẫn có thể tạo thành hệ hành tinh nếu biết sắp xếp tài nguyên của mình và dựa vào phần chất rắn có đựơc sau khi phần khí bay đi hết. Mặt trời của chúng ta là dạng ''trung lưu'' chứ không ''giầu có''.

Hàm lượng các nguyên tố nặng trong Mặt trời của chúng ta chứng tỏ đĩa hình thành hành tinh ban đầu cũng chứa một hàm lượng đất đá so với khí khá gần với điểm chuyển đổi (khoảng 1%), nếu hàm lượng của các nguyên tố nặng mà hơi ít đi một chút thì các tiền hành tinh và sau đó là các hành tinh trong hệ Mặt trời có thể đã không hình thành và chúng ta cũng không thể tồn tại để nghiên cứu vấn đề này.

Thohry (Theo Sciencedaily)






CLB Thiên văn Bách khoa PAC chính thức ra thông báo về chương trình “Ngắm trăng trung thu 2009”, kết hợp nét văn hóa truyền thống cùng loạt sự kiện hưởng ứng “Tuần lễ thiên văn vũ trụ quốc tế 2009” (World Space Week 2009).

Chương trình được tổ chức vào 18h ngày 2/10/2009 tại Công viên biển Phạm Văn Đồng, thành phố Đà Nẵng.

Những người tham gia sẽ được các thành viên CLB hướng dẫn chi tiết cách quan sát bầu trời, các chòm sao và đặc biệt, được ngắm mặt trăng bằng các kính thiên văn hiện đại do CLB trang bị. Chương trình hoàn toàn miễn phí và tất cả mọi người quan tâm đều có thể tham gia.

Theo ban tổ chức chương trình, thời gian gần đây, giới trẻ yêu thiên văn khắp cả nước tăng nhanh, nhiều người thích tham gia ở lĩnh vực quan sát bầu trời và các vật thể. Những người có điều kiện có thể tự sắm cho mình một chiếc kính thiên văn cỡ nhỏ để quan sát mặt trăng và một số hành tinh trong hệ Mặt trời.

 


Sử dụng kính thiên văn của PAC để ngắm bầu trời đêm.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có được điều kiện để thỏa mãn được niềm đam mê của mình. Với các kính thiên văn hiện đại do PAC trang bị, trong chương trình này, người tham gia sẽ được ngắm cận cảnh bề mặt mặt trăng với vô số các miệng núi lửa lớn nhỏ. Cuối chương trình, thành viên CLB cùng người tham gia phá cỗ Trung Thu.

CLB Thiên văn Bách khoa (Polytechnic Astronomy Club - PAC) thành lập từ năm 2007, bởi một nhóm sinh viên đang học tập tại Đà Nẵng. Cái tên Bách khoa được đặt với hàm ý là sinh viên tất cả mọi ngành đều có thể tham gia và chia sẻ kiến thức, kỹ năng thiên văn.

Từ đó đến nay, PAC liên tục phát triển và tổ chức rất nhiều hoạt động thiên văn lý thú thu hút đông đảo học sinh, sinh viên như: dã ngoại ngắm sao, quan sát mưa sao băng, chế tạo tên lửa nước và gần đây nhất là quan sát Nhật thực bằng kính an toàn bảo vệ mắt do CLB trang bị...

Theo Báo Đất Việt

Giữa những người ủng hộ việc coi Pluto như một hành tinh và những người chống đối có thể vẫn còn những tranh cãi. Nhưng còn có một cuộc tranh luận khác lớn hơn : đó là độ lớn cực đại của một hành tinh. Vài năm gần đây, các nhà thiên văn học đã phát hiện ra những thiên thể khổng lồ nằm ở giữa ranh giới của các hàn h tinh và một ngôi sao lùn nâu.

Sự phức tạp này vượt quá việc định nghĩa một ngôi sao đơn giản là phải có một "lò" phản ứng nhiệt hạch ở trong tâm. Các chuyên gia săn hành tinh ở những hệ sao khác đã tìm thấy.những hành tinh lớn mà sao Mộc, một hành tinh khí lớn nhất trong hệ Mặt trời của chúng ta, nếu đặt cạnh chúng thì chỉ như một chú lùn. Những phát hiện như vậy có thể đại diện cho chiếc cầu nối giữa những hành tinh và ngôi sao.


Sự khác nhau giữa các hành tinh và sao lùn nâu (Credit: Robert Roy Britt, SPACE.com).

Sara Seager, một nhà vật lý thiên văn tại MIT nói:"Tựu chung lại, những phát hiện đó đang làm thay đổi quan niệm của chúng ta thế nào là một hành tinh. Cho tới bây giờ, người ta vẫn đang tranh cãi xem liệu một thiên thể lớn tới cỡ nào thì đựơc gọi là một hành tinh và giới hạn trên của một hành tinh là bao nhiêu".

Những ngôi sao lùn nâu đại diện cho những vật thể lớn nhất nằm ở giữa ranh giới của các hành tinh và những ngôi sao. Chúng nhỏ hơn những ngôi sao lùn đỏ mờ, nhưng có thể năng hơn sao Mộc tới 70 lần. Nhiều sao lùn nâu có vẻ như là những ngôi sao không kích hoạt được lò phản ứng hạt nhân ở trong tâm, còn một số khác nhỏ hơn, thì lại có vẻ giống những hành tinh khí khổng lồ như sao Mộc hoặc sao Thổ trong hệ Mặt trời.
Một trong những ngôi sao lùn nâu đã gây được sự chú ý của nhiều người được tìm ra hồi tháng 4 năm 2008. Vật thể trôi tự do đó có khối lượng khoảng từ 15 tới 30 lần sao Mộc và nó đại diện cho những thiên thể lạnh nhất cùng cỡ với nhiệt độ chỉ là 350 độ C. Các nhà thiên văn học coi đó có thể là một đại diện cho một nhóm các thiên thể nằm ở giữa chỗ còn trống trong thứ bậc thiên văn từ hành tinh cho tới các ngôi sao lùn nâu.

Cũng thuộc nhóm này nhưng có khối lượng nhỏ hơn, vào cuối năm ngoái, các nhà thiên văn học đã lần đầu tiên nhìn được hình ảnh trực tiếp của các hành tinh ngoại hệ. Đó bao gồm một hệ 3 hành tinh và khối lượng của chúng nằm trong khoảng từ 7 cho tới 10 lần khối lượng Mộc tinh. Trong một nghiên cứu khác, người ta đã phát hiện ra hành tinh ngoại hệ Formalhaut b với khối lượng chỉ bằng 3 lần sao Mộc.

Những thiên thể trên nằm trong khoảng khối lượng vẫn chấp nhận là một hành tinh (gấp 13 lần sao Mộc). Tuy nhiên, những phát hiện trên có thể vẫn giúp các nhà khoa học sáng tạo ra những định nghĩa khác về hành tinh chứ không chỉ đơn thuần dựa vào khối lượng của chúng. Những hệ hành tinh trên đều có chứa những đĩa khí và bụi chúng tỏ chúng đang còn ở thời kỳ mới hình thành và điều đó cũng giúp chúng ta hình dung ra quá trình các hành tinh trong hệ Mặt trời cũng như các hệ mặt trời khác được hình thành ra sao.

Những vấn đề xung quanh việc định nghĩa hành tinh đối với nhóm thiên thể lớn cũng đã được đưa ra trong một hội nghị về Pluto được tổ chức vào tháng 3 năm 2009 tại Viện Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở thành phố New York. Seager chỉ ra rằng hệ 3 hành tinh trên chỉ là một trong số các ví dụ liên quan tới khái niệm hành tinh cho những thiên thể có khối lượng lớn. Ông nói:"Không ai có thể tự nghĩ ra một quy tắc nào để gọi chúng là cái này hay cái nọ", ý ông ám chỉ tới hơn 300 hành tinh ngoại hệ đã được tìm ra cho tới nay.

Có lẽ điều các nhà khoa học cần phải làm bây giờ là lựa chọn ra một hành tinh ngoại hệ lớn nhất được biết cho tới nay và đặt làm mốc. Nhưng chúng ta đều biết rằng, những phát hiện mới về các hành tinh ngoại hệ vẫn xuất hiện đều đều và một quán quân về khối lượng có thể được tìm thấy bất cứ lúc nào.


Theo Space.com

Sương mù phát hiện trên Titan chứng tỏ rằng Trái Đất không phải là thiên thể duy nhất trong Hệ Mặt Trời có vòng đối lưu. Tuy nhiên, vòng đối lưu trên Titan là khí metan.

Trước đây, các nhà khoa học biết trên Titan có các hồ, lòng sông và cả mây. Họ dự đoán, các chất lỏng trên bề mặt vệ tinh này bốc hơi và rơi xuống trở lại như những cơn mưa.

Nhưng họ vẫn thiếu những bằng chứng cụ thể. Có giả thuyết cho rằng những hồ nước chứa etan không thể bay hơi và là nguyên nhân của hiện tượng quang phân khiến bề mặt vệ tinh này có màu da cam, những đám mây không gây mưa và những lòng sông chỉ là dấu vết của các dòng chảy trong quá khứ.


Hình ảnh tưởng tượng về bề mặt Titan cho thấy Mặt Trời và sao Thổ.


Ảnh chụp của tàu Cassini thể hiện rõ Titan có một bầu khí quyển dày, phía trên có màu xanh của khí metan và bị phân hủy dưới tác dụng của tia cực tím từ Mặt Trời.

Micheal Brown cùng các cộng sự ở Viện Công nghệ California đã sử dụng thiết bị phổ kế ánh sáng và hồng ngoại trên tàu không gian Cassini của NASA để quan sát sương mù của khí metan tại mùa hè ở cực Nam Titan.

Hiện tượng đó chỉ có thể giải thích rằng khí metan bay hơi đã ngưng tụ lại trong không khí bão hòa. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc phải có metan lỏng trên bề mặt vệ tinh này để tạo nên sương mù.


Hình ảnh cho thấy biểu đồ về nhiệt độ, áp suất và các yếu tố thời tiết khác. Các đám mây mù ngăn chặn ánh sáng Mặt Trời, làm giảm nhiệt độ ở tầm thấp khí quyển trong khi các núi lửa phun metan lên khí quyển rồi rơi xuống thành hồ, làm tăng nhiệt độ ở bề mặt.

Titan hay Saturn VI là vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ, và là vệ tinh duy nhất ngoài Trái Đất được biết có một khí quyển đặc và bằng chứng  về các vật thể lỏng ổn định trên bề mặt đã được khám phá.

Với chất lỏng cả ở trên và dưới mặt đất cùng lớp khí quyển nitơ dày, Titan được cho là giống Trái Đất thời nguyên thuỷ, dù có nhiệt độ thấp hơn. Vì thế vệ tinh này có khả năng thích hợp cho một sự sống ngoài Trái Đất.

Trong tương lai khi Mặt Trời giãn nở thành sao khổng lồ đỏ và tiêu diệt sự sống trên Trái Đất thì Titan có thể sẽ là điểm đến tiếp theo của loài người. Các số liệu khoa học về vệ tinh này hiện được thu thập bởi tàu thăm dò Cassini.

Báo Đất Việt (theo Daily Mail)

Vào sáng Chủ Nhật 13/9/2000, HAAC sẽ tổ chức cuộc họp CLB để lên kế hoạch chuẩn bị và phân công công việc cho Ngày Hội Thiên Văn - Vũ Trụ (4/10) hưởng ứng Tuần Lễ Thế Giới Với Vũ Trụ - World Space Week (4/10 - 11/10).

Ngày hội Thiên Văn - Vũ Trụ là một trong những hoạt động lớn hằng năm mà HAAC tham gia tổ chức, nhằm quảng bá phổ biến tình yêu thiên văn và khoa học với mọi người đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên. Năm nay hoạt động này lại càng ý nghĩa hơn khi năm 2009 được chọn là Năm Thiên Văn Quốc Tế để kỉ niệm 400 năm nhà bác học Galieo sử dụng kính thiên văn khám phá bầu trời.

Đây là một sự kiện lớn cần có sự chuẩn bị chu đáo và sự đóng góp tổ chức của rất nhiều người, BCN CLB mong muốn có sự tham gia của tất cả các thành viên CLB, đặc biệt là những thành viên mới hoặc đang tìm hiểu hoạt động của CLB.

Thời gian bắt đầu cuộc họp: 8h30' sáng ngày chủ nhật 13/9/2009
Địa điểm: phòng họp chung cư 139 Lý Chính Thắng Q3
Các bạn vào cổng chung cư rồi chạy thẳng sẽ gặp phòng họp

Thông tin thêm xin liên hệ:
Chủ nhiệm CLB - Nguyễn Anh Tuấn: 0989.071359

BCN CLB Thiên Văn Nghiệp Dư TP.HCM

Các bạn có thể xem lại Ngày Hội Thiên Văn Vũ Trụ các năm trước mà HAAC đã tổ chức tại diễn đàn HAAC

Theo VietAstro