Theo thông tin VLTV mới nhận được, vào chiều ngày 08/04/2014 một nhóm gồm hai bạn sinh viên đang học ở Hà Nội đã thử nghiệm thành công bộ thu tín hiệu vệ tinh NOAA của Mỹ. Bộ thu tín hiệu này gồm một antenna và một receiver kết nối với máy tính qua cổng USB.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Ảnh chụp bề mặt Trái Đất đã qua xử lý. Ảnh: Hiếu Siêu Quậy.

>> Nghe tín hiệu âm thanh do nhóm thu được từ vệ tinh NOAA

Bạn Nguyễn Trần Hoàng đến từ trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) cho biết, bộ receiver được sử dụng là thiết bị RTL-SDR được mua với giá khoảng 20 USD, kết nối trực tiếp với máy tính bằng cổng USB và được xử lý bằng GNU Radio. Bộ thu tín hiệu tập trung ở tần số 137.62 MHz. Trước đây, vào năm 2008, nhóm nghiên cứu thuộc phòng thí nghiệm vệ tinh F-Space của trường Đại học FPT cũng đã từng thử nghiệm thành công thiết bị thu sóng vệ tinh tương tự.

Còn theo lời bạn Hà Trung Hiếu (nickname là Hiếu Siêu Quậy) đến từ trường Đại học FPT thì hệ thống antenna được thiết kế theo mô hình Yagi 4 chấn tử, mỗi chấn tử bằng nửa bước sóng tín hiệu. Tín hiệu thu về được ghi lại theo dạng âm thanh, sau đó sử dụng phần mềm wxtoimg để chuyển hóa thành hình ảnh. Bạn Hiếu cho biết, "Do trời Hà Nội nhiều mây nên tín hiệu thu về gặp nhiều nhiễu, do đó chất lượng hình ảnh chưa được tốt. Nếu trời quang đãng thì sẽ ảnh sẽ đẹp hơn."

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Ảnh chụp nhiệt độ bề mặt Trái Đất. Ảnh: Hiếu Siêu Quậy.

Địa điểm thử nghiệm được thực hiện tại công viên Trung Yên, do "chỗ đó thoáng và ít bị nhiễu", bạn Hiếu cho biết. "Ban đầu nhóm dự định sẽ thu tín hiệu của vệ tinh NOAA 18, nhưng do quá trình chuẩn bị không kịp nên bị lỡ mất. Sau đó nhóm phải chạy đua với thời gian để kịp đón vệ tinh NOAA 15 sẽ bay qua bầu trời Hà Nội 40 phút sau đó."

Điều đặc biệt là phần antenna của bộ thu tín hiệu được hai bạn sinh viên chế tạo từ ống nhựa PVC và ... móc quần áo bằng thép uốn thẳng!

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
Bộ antenna tự chế. Ảnh: Hiếu Siêu Quậy.

Vật lý Thiên văn - vatlythienvan.com
"Bãi chiến trường" nơi nhóm chế tạo bộ thu tín hiệu. Ảnh: Hiếu Siêu Quậy.

Được biết sắp tới nhóm cũng sẽ có nhiều kế hoạch thử nghiệm nhằm tăng cường chất lượng thu tín hiệu và giảm nhiễu cho thiết bị. Với thành công bước đầu này, hy vọng nhóm sẽ gặp nhiều thuận lợi trong các hoạt động sáng tạo sắp tới.

Phan Thanh Hiền

Author: Hiền PHAN
Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn Bách khoa - PAC (nay là CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC); Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại APC Laboratory, Paris Diderot University, Cộng hòa Pháp.