Là"hoàng tử toán học", các công trình của Gauss ảnh có ảnh hưởng rất lớn đến rất nhiều lĩnh vực, trong đó có Thiên văn học.

Năm 1801, Giuseppe Piazzi đã phát hiện ra hành tinh lùn Ceres, ông đã quan sát thiên thể này trong hơn 1 tháng. Tuy nhiên, sau đó, Piazzi đã bị ốm và quá trình quan sát của ông bị gián đoạn 1 thời gian.

Sau khi ông khỏi ốm, Ceres đã ở gần Mặt Trời đến mức không thể quan sát được nữa. Vài tháng sau đó, khi mà Ceres (được dự đoán là) có thể tiếp tục quan sát được, Piazzi đã không thể tìm lại được hành tinh lùn này trên bầu trời. Toán học vào thời điểm đó không thể tính toán chính xác quỹ đạo của một thiên thể chỉ với các quan sát của khoảng 1% toàn bộ quỹ đạo.

Năm đó Gauss mới 23 tuổi. Ông đã tập trung làm việc trong khoảng 3 tháng và đã tính toán được vị trí của Ceres vào tháng 12/1801 với sai số chỉ là nửa độ so với vị trí thực tế [2]. Gauss tiếp tục phát triển các nghiên cứu của mình trong lĩnh vực nghiên cứu về chuyển động của các tiểu hành tinh trong điều kiện bị nhiễu động dưới tác dụng của các hành tinh lớn.


Ảnh: Carl Friedrich Gauss (30/04/1777 – 23/02/1855). [1]

Cùng làm việc với nhà vật lý Wilhem Weber, Gauss đã tiến hành nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực từ học. Ông cùng Weber thành lập magnetischer Verein (Câu lạc bộ từ học), hỗ trợ cho việc đo đạc từ trường ở nhiều vùng trên Trái Đất. Ông phát triển 1 phương pháp đo thành phần nằm ngang của từ trường mà vẫn còn được áp dụng rộng rãi cho đến giữa thế kỷ XX. Ông đã tìm ra phương pháp toán học để tách biệt phần từ trường đến từ lòng đất với phần từ trường đến từ từ quyển của Trái Đất.[2]

Từ năm 1807 cho đến cuối đời, Gauss đảm nhận chức vụ giáo sư thiên văn học, giám đốc đài thiên văn Göttingen. [2]

Trong lĩnh vực Thiên văn học, tên của ông được đặt cho một crater trên Mặt Trăng, một tiểu hành tinh (Asteroid 1001 Gaussia) [2]


Ảnh: Tượng Gauss tại Braunschweig

Tài liệu tham khảo: 

[1]Today in Science History, 1999 - 2007. April 30 - Births, Deaths, Events, http://www.todayinsci.com/4/4_30.htm
[2]Wikipedia, 3/2007. Carl Friedrich Gauss, http://en.wikipedia.org/wiki/Carl_Friedrich_Gauss

Hero_Zeratul
Box Thiên văn học - ttvnol.com

Author: Hien PHAN
Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn Bách khoa - PAC (nay là CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC); Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại APC Laboratory, Paris Diderot University, Cộng hòa Pháp.

Bài viết xem nhiều