Quan sát các thiên thể trên bầu trời đêm bằng kính thiên văn đang dần trở thành trào lưu được nhiều người yêu thiên văn đón nhận. Theo đánh giá của VLTV, trong một vài năm tới đây sẽ là một trào lưu hot, không những bởi vì các bạn học sinh sinh viên bắt đầu quan tâm hơn đến khoa học kỳ thú, mà còn bởi vì đây là sự đầu tư lành mạnh đáng giá nhất mà phụ huynh có thể nghĩ đến.

Năm 2017 đã qua và năm 2018 vẫn chưa kết thúc, nhưng đó đây trên mạng xã hội việc tìm kiếm một chiếc kính thiên văn phù hợp với nhu cầu của mỗi người đang tăng cao, đặc biệt là khi những hình ảnh phát trực tiếp hay chụp lại thông qua kính thiên văn gây ra sự tò mò thích thú một cách đặc biệt. Cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, nhu cầu sở hữu một chiếc kính thiên văn chất lượng cao ở Việt Nam ngày càng hiện hữu. Người dùng đã dần hạn chế tìm kiếm những chiếc kính thiên văn giá rẻ chất lượng kém trôi nổi trên thị trường. Họ bắt đầu suy nghĩ đến những thương hiệu nổi tiếng thế giới với mức giá cao hơn, nhưng đổi lại là chính sách bảo hành cũng như chất lượng quang học, chất lượng gia công tốt hơn.

Trang mạng Telescope Observer cung cấp bảng xếp hạng 6 chiếc kính thiên văn tốt nhất của Celestron và Orion năm 2018 dành cho 6 đối tượng sử dụng khác nhau. VLTV lược dịch để quý độc giả tham khảo.

  1. Kính thiên văn tốt nhất cho người mới bắt đầu: Celestron NexStar 127 SLT
  2. Kính thiên văn được bình chọn cao nhất: Orion 8945 SkyQuest XT8 Classic Dobsonian
  3. Kính thiên văn tốt nhất dưới 200 USD: Celestron 127 EQ PowerSeeker
  4. Kính thiên văn tốt nhất so với tầm tiền: Orion 10014 SkyQuest XT 4.5
  5. Kính thiên văn tốt nhất dành cho trẻ em: Celestron PowerSeeker 70AZ
  6. Kính thiên văn du lịch tốt nhất: Celestron 21035 70mm Travel Scope

1. Kính thiên văn tốt nhất cho người mới bắt đầu: Celestron NexStar 127 SLT

  • Phân loại: Maksutov-Cassegrain (Mak)
  • Chân đế: Đi đến (GoTo)
  • Khẩu độ: 127 mm (5 inches).
  • Tiêu cự: 1500 mm (59 inches)
  • Tỷ lệ tiêu cự: f/12
  • Cấp sao giới hạn: 13
  • Độ phóng đại hữu dụng tối thiểu: 18x
  • Độ phóng đại hữu dụng tối đa: 300x
  • Khối lượng: 8.16 kg.
  • Giá bán tham khảo: 475 USD (Amazon).

Mặc dù dòng kính thiên văn NexStar đến từ thương hiệu Celestron luôn có mức giá cao so với khả năng chi trả của phần lớn những người mới bắt đầu, thì đây vẫn thực sự là một trong những chiếc kính thiên văn hoàn hảo cho dân nghiệp dư. Tại sao lại như vậy? Ưu điểm lớn nhất dành cho người mới bắt đầu đó chính là chiếc kính 127 SLT có chân đế điện tử đi đến (GoTo), giúp cho công việc khó khăn là tinh chỉnh kính thiên văn hướng đến các thiên thể trên bầu trời trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhiều người mới bắt đầu sử dụng một chiếc kính thiên văn đã bị chán nản, và cuối cùng bỏ cuộc, sau khi dành ra hàng giờ liền cố để tìm kiếm các thiên thể trong bản đồ sao của họ. Khởi đầu với một chiếc kính thiên văn chân đế điện tử sẽ loại bỏ hoàn toàn sự thất vọng đó và giúp cho người mới bắt đầu có thể tận hưởng bầu trời đêm ngay lập tức.

Kính thiên văn Celestron NexStar 127 SLT có sự cân bằng hoàn hảo giữa chất lượng và giá cả. Đây được cho là phiên bản tí hon của những chiếc kính chất lượng, là một chiếc kính thiên văn tầm trung - thấp của dòng NexStar. Những người mới bắt đầu nghiêm túc sẽ dễ dàng tìm thấy rất nhiều sự hứng thú (và theo đó là có thêm động lực để yêu thích thiên văn học) với chiếc kính thiên văn NexStar 127 SLT MAK so với những gì mang lại từ phần lớn những chiếc kính thiên văn khác.

2. Kính thiên văn được bình chọn cao nhất: Orion 8945 SkyQuest XT8 Classic Dobsonian

  • Phân loại: Kính thiên văn phản xạ Newtonian
  • Chân đế: Dobsonian cổ điển
  • Khẩu độ (đường kính vật kính): 203 mm (8 inches)
  • Tiêu cự: 1200 mm
  • Tỷ lệ tiêu cự: f/6
  • Cấp sao giới hạn: 14.2
  • Độ phóng đại hữu dụng tối thiểu: 29x
  • Độ phóng đại hữu dụng tối đa: 300x
  • Khối lượng: 18.6 Kg.
  • Giá bán tham khảo: 399.99 USD (Amazon).

Với đường kính vật kính gần như gấp đôi so với 10014 SkyQuest, đây là một chiếc kính thiên văn đáng giá nhất trong danh sách, và nó cũng đồng thời có được bình chọn cao nhất. Chất lượng hình ảnh tạo bởi chiếc kính thiên văn này tương đương với tiêu chuẩn của các nhà thiên văn học chuyên nghiệp. Mặc dù chiếc kính thiên văn này có giá khá cao, thì việc đầu tư vào chiếc kính thiên văn này vẫn rất đáng đồng tiền bát gạo. Orion 8945 phù hợp với người ngắm sao ở mọi cấp độ. Nhiều người mới bắt đầu thường mua những chiếc kính thiên văn giá rẻ, những người gắn bó với những chiếc kính tầm thấp này thường có cảm giác cần phải mua một chiếc kính tốt hơn sau một khoảng thời gian ngắn khi mà họ đã có nhiều tiến bộ trong kỹ năng. Tuy nhiên sẽ không phải lo lắng gì một khi bạn đã lựa chọn chiếc kính thiên văn được nhắc đến này. XT8 sẽ làm thoả mãn sự ham muốn của người ngắm sao mọi cấp độ.

Một phụ kiện hữu ích mà bạn có thể mua thêm để gắn một chiếc máy ảnh vào kính thiên văn này để chụp ảnh hay quay phim. Tương tự với những kính khác trong danh sách này, phần mềm thiên văn học Starry Night cũng được bao gồm trong giá bán. Đây là phần mềm giả lập bầu trời tuyệt vời dành cho người mới tiếp cận lĩnh vực này.

Tổng khối lượng của chiếc kính thiên văn này là 18.6 kg, Khá là nặng khi so với những chiếc kính thiên văn khác. Điều này có thể gây ra một chút khó khăn để vận chuyển kính nếu bạn có dự định ngắm sao ở một địa điểm khác. Tuy vậy, đây là điều dễ hiểu trong lĩnh vực công nghiệp này. Kính thiên văn càng mạnh thì kích thước, khối lượng càng lớn và không thuận lợi cho việc di chuyển kính. Ngoài điều đó ra thì 8945 SkyQuest XT8 dường như là lựa chọn tốt nhất dành cho những người có đam mê và giữ cho niềm đam mê nhìn ngắm các thiên thể của họ sẽ không bị nhạt đi nhanh chóng. Nếu bạn muốn một chiếc kính thiên văn sử dụng lâu dài và không phải nghĩ đến chuyện thay kính mới trong một vài năm tới, thì XT8 là lựa chọn tuyệt vời dành cho bạn.

3. Kính thiên văn tốt nhất dưới 200 USD: Celestron 127 EQ PowerSeeker

  • Phân loại: Kính thiên văn phản xạ Newtonian
  • Chân đế: Xích đạo
  • Khẩu độ (đường kính vật kính): 127 mm (5 inches)
  • Tiêu cự: 1000 mm
  • Tỷ lệ tiêu cự: f/8
  • Cấp sao giới hạn: 13
  • Độ phóng đại hữu dụng tối thiểu: 18x
  • Độ phóng đại hữu dụng tối đa: 300x
  • Khối lượng: 9.7 Kg.
  • Giá bán tham khảo: 149 USD (Amazon).

127 EQ PowerSeeker là một chiếc kính thiên văn tương đối mạnh khi so với mức giá của nó. Đó là lý do vì sao nó lọt vào bảng xếp hạng này. Mặc dù chiếc kính này vẫn thuộc dạng yếu trong danh sách này (cùng với kính thiên văn du lịch), chúng ta vẫn có thể chấp nhận điều đó bởi vì một mức giá quá ổn. Nếu bạn chỉ có vài trăm dollar (dưới 5 triệu đồng) để mua một chiếc kính thiên văn mới, và chưa có nhu cầu nâng cấp kính thiên văn trong một vài năm tới, thì đây là một sự lựa chọn tuyệt vời. Đây cũng có thể là một lựa chọn tốt cho phụ huynh khi họ đang muốn tìm mua một chiếc kính thiên văn tốt cho con cái và giúp chúng phát triển niềm đam mê.

Việc lắp đặt một chiếc kính thiên văn PowerSeeker là vô cùng dễ dàng và không cần đến công cụ nào khác. Trong thực tế, chỉ trong vòng vài phút mở hộp, bạn đã có thể quan sát được những hành tinh và tinh vân sáng với độ phóng đại lên đến 300 lần. Chất lượng các bộ phận sử dụng trong chiếc kính này đúng như sự kỳ vọng của bạn đối với bất kỳ sản phẩm nào của Celestron. Hai thị kính đi kèm (20 mm và 4 mm) sẽ giữ cho bạn bận rộn trong nhiều tháng tới, và với bất kỳ chiếc kính thiên văn nào, bạn vẫn luôn luôn có thể nâng cấp thị kính khi nào bạn muốn có những quan sát nặng về kỹ thuật hơn. Phần mềm « TheSkyX » đi kèm trong gói sản phẩm này chứa dữ liệu của hàng ngàn thiên thể để bạn tìm kiếm. Về mặt tổng thể, đây là lựa chọn tối ưu cho những ai đang muốn mua một chiếc kính thiên văn nghiêm túc và rẻ nhất có thể.

4. Kính thiên văn tốt nhất so với tầm tiền: Orion 10014 SkyQuest XT 4.5

  • Phân loại: Kính thiên văn phản xạ Newtonian
  • Chân đế: Dobsonian
  • Khẩu độ (đường kính vật kính): 114 mm (4.5 inches)
  • Tiêu cự: 910 mm
  • Tỷ lệ tiêu cự: f/8
  • Cấp sao giới hạn: 13
  • Độ phóng đại hữu dụng tối thiểu: 17x
  • Độ phóng đại hữu dụng tối đa: 228x
  • Khối lượng: 8 Kg.
  • Giá bán tham khảo: 239.99 USD (Amazon).

Mặc dù có cùng khẩu độ 114 mm, thì chiếc kính Orion này vẫn thực sự nặng hơn đến 2 kg. Chiếc kính này cũng có kích thước dài hơn do tiêu cự của nó lên đến 910 mm. Tương tự với Skyquest 8, chiếc kính thiên văn này cũng được làm bằng vật liệu kiên cố. Ngay từ cái nhìn đầu tiên bạn có thể nói ngay rằng các kính thiên văn rẻ tiền khác trên thị trường trông rất « ọp ẹp » do sử dụng vật liệu tiết kiệm chi phí. Với Orion 10014, ngay lần tiếp cận đầu tiên bạn đã biết nó được chế tạo rất tốt. Đây là chiếc kính thiên văn có thể gắn bó với bạn trong nhiều năm. Chân đế có bánh xe cho phép bạn dễ dàng di chuyển kính quanh nhà hay ở bất cứ bề mặt phẳng nào. Chỉ có một nhược điểm là vị trí thị kính không quá cao so với mặt nền do đó có thể hơi khó khăn cho người trưởng thành quan sát.

Sản phẩm này cũng bao gồm phần mềm TheSkyX để giúp những người mới bắt đầu hình dung được bầu trời đêm. 10014 thực sự là chiếc kính thiên văn Dobsonian nhỏ nhất đến từ Orion. Nó được tung ra thị trường là chiếc kính thiên văn cơ động, và là giải ohaps tuyệt vời nếu bạn muốn quan sát bầu trơi khi đi du lịch, và muốn thứ gì đó mạnh mẽ hơn so với kính thiên văn du lịch. Đây là một công cụ tầm trung tuyệt vời, giá tốt dành cho những ai muốn có những quan sát tốt, nhưng chưa sẵn sàng để chỉ trả giá cao hơn cho những chiếc kính thiên văn chuyên nghiệp khác.

5. Kính thiên văn tốt nhất dành cho trẻ em: Celestron PowerSeeker 70AZ

  • Phân loại: Kính thiên văn khúc xạ
  • Chân đế: Cao độ - Phương vị (Manual Alt-Azimuth)
  • Khẩu độ (đường kính vật kính): 70 mm (2.76 inches)
  • Tiêu cự: 700 mm
  • Tỷ lệ tiêu cự: f/10
  • Độ phóng đại hữu dụng tối thiểu: 10x
  • Độ phóng đại hữu dụng tối đa: 165x
  • Khối lượng: 2.7 Kg.
  • Giá bán tham khảo: 3 100 000 VND (Cửa hàng thiên văn học HAS)

PowerSeeker 70AZ không phải là một chiếc kính thiên văn nhiều màu sắc loè loẹt với những hình ảnh bắt mắt ở vỏ hộp, vậy tại sao chúng ta lại nghĩ nó là chiếc kính hoàn hảo cho trẻ em? Đầu tiên chúng ta phải hiểu rằng chiếc kính thiên văn này thực sự là một chiếc … kính thiên văn, chứ không đơn giản chỉ là một thứ đồ chơi trẻ em! Nó có mức giá tốt, và ở một đẳng cấp khác so với những chiếc kính thiên văn khác đang được tiếp thị trực tiếp đến những đứa trẻ. Giá cả đương nhiên là một yếu tố quan trọng khiến cho nó trở thành một lựa chọn khả thi cho các bậc phụ huynh đang tìm kiếm một món quà tuyệt vời cho đứa con có sở thích lành mạnh và thú vị từ bầu trời. Chất lượng quan sát mà 70AZ mang lại (thực ra tốt hơn rất nhiều so với hầu hết các kính thiên văn trẻ em khác) chắc chắn sẽ là một trải nghiệm xứng đáng dành cho trẻ em mọi lứa tuổi, giúp cho các em nuôi dưỡng và phát triển một niềm yêu thích tuyệt vời.

Không giống như những chiếc kính thiên văn khác, chiếc kính PowerSeeker này sẽ không bị hỏng hóc sau vài lần sử dụng, mà nó đủ bền để sử dụng trong nhiều năm. Đây là một chiếc kính thiên văn hoàn hảo dành cho các bậc phụ huynh muốn mua một công cụ tuyệt vời để những đứa trẻ của họ có thể sử dụng để nuôi dưỡng một niềm yêu thích thực sự với khoa học và các thiên thể trên bầu trời, thay vì những món đồ chơi chỉ dùng vài lần rồi bỏ.

6. Kính thiên văn du lịch tốt nhất: Celestron 21035 70mm Travel Scope

  • Phân loại: Kính thiên văn khúc xạ
  • Chân đế: Cao độ - Phương vị (Manual Alt-Azimuth)
  • Khẩu độ (đường kính vật kính): 70 mm (2.76 inches)
  • Tiêu cự: 400 mm
  • Tỷ lệ tiêu cự: f/5.71
  • Cấp sao giới hạn: 11.7
  • Độ phóng đại hữu dụng tối thiểu: 10x
  • Độ phóng đại hữu dụng tối đa: 165x
  • Khối lượng: 1.5 Kg.
  • Giá bán tham khảo: 75 USD (Amazon).

Đôi khi những điều tuyệt vời lại đến từ những thứ nhỏ gọn. Chiếc kính thiên văn 70mm là một ví dụ. Đây là chiếc kính thiên văn nhỏ nhất, rẻ nhất trong bảng xếp hạng này, độ phóng đại thấp và kích thước nhỏ khiến nó trở nến rất thuận tiện và cơ động. Nhiều người ngắm sao đêm thích di chuyển để đến những danh lam thắng cảnh nơi mà bầu trời đêm không bị ánh đèn thành phố gây ô nhiễm. Với những người quan sát như vậy, việc mang vác một chiếc kính thiên văn to và nặng là không khả thi.

Kính thiên văn Celestron 21035 Travel Scope được sản xuất để phục vụ những người như vậy. Sản phẩm đến tay người dùng bao gồm cả chân đế và ba lô, thuận tiện để di chuyển, lắp đặt và bắt đầu quan sát chỉ trong vài phút. Đây cũng là chiếc kính tuyệt vời dành cho các bậc phụ huynh có trẻ nhỏ mà chúng có thể có sở thích với thiên văn học, nhưng chưa chắc chắn việc yêu thích có lâu dài hay không. Trong trường hợp này, phụ huynh có thể sẽ không muốn phải đầu tư một lượng tiền lớn cho một chiếc kính thiên văn chất lượng cao. Những bậc cha mẹ như vậy sẽ hài lòng với chiếc kính thiên văn Celestron này.

Trong khi nhiều tính năng của chiếc kính thiên văn được đánh giá khá cao, thì khẩu độ của chiếc kính này nhỏ hơn nhiều so với những chiếc kính khác trong bảng xếp hạng. Điều này có nghĩa là nó cũng có ít sức mạnh hơn phần còn lại, mặc dù vẫn là rất mạnh so với những chiếc ống nhòm. Điểm thu hút của chiếc kính này chính là sự cơ động. Nó vẫn là một công cụ tinh tế với các thấu kính thuỷ tinh và người sở hữu có thể dễ dàng mang chúng đi khắp nơi.

Nếu bạn không phải đang tìm kiếm một chiếc kính quá mạnh và đang có kế hoạch quan sát ở nhiều địa điểm khác nhau, thì bạn sẽ khó có thể có ấn tượng với những chiếc kính thiên văn nào khác khi mà chiếc kính này đáp ứng đủ cho việc di chuyển mà vẫn có chất lượng tốt.

Tham khảo

Telescope Observer: Best Telescope Reviews of 2018

Author: Hien PHAN
Cựu thành viên CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC; Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại APC Laboratory, Paris Diderot University, Cộng hòa Pháp.