Mỗi năm, các biên tập viên của tạp chí Sky & Telescope lại tìm kiếm những sản phẩm mới trên thị trường được cho là sẽ trở thành sản phẩm nổi bật nhất của năm. Để xuất hiện trong danh sách này, sản phẩm phải áp dụng những công nghệ mới hoặc cải tiến dựa trên sản phẩm đã có mặt trên thị trường, cung cấp giải pháp cho một vấn đề cũ, hoặc đơn giản là mang lại những giá trị đặc biệt.

Danh sách kính thiên văn và linh kiện - những sản phẩm mới nổi bật nhất năm 2018 bao gồm nhiều dụng cụ từ chân đế, máy ảnh, phụ kiện phục vụ cho sự phát triển thiên văn học tự động hoá, cho đến những sản phẩm lớn bé dành cho người quan sát bầu trời.

Như thường lệ, một số sản phẩm năm nay lọt vào danh sách bởi vì những giá trị đặc biệt mà chúng mang lại - là những thiết bị với những tính năng và hiệu suất tại một mức giá tốt hơn so với những sản phẩm tương tự trong quá khứ.

Hãy cùng khám phá danh sách những sản phẩm sáng tạo của năm 2018 dành cho tín đồ thiên văn học.

1. Kính thiên văn SkyWatcher Stargate Dobsonian 18" và 20"

Sản phẩm của SkyWatcher - skywatcherusa.com

Giá bán: từ 5999 USD.

Đối với những người chuyên quan sát các vật thể sâu thì một chiếc kính thiên văn khẩu độ lớn giúp quan sát những vệt mờ này luôn dành được sự quan tâm đặc biệt. Những chiếc kính thiên văn phản xạ Dobsonian mới với khẩu độ 18 inches và 20 inches (458 mm và 508 mm) và tỷ lệ tiêu cự f/4 đến từ thương hiệu SkyWatcher sẽ là những sản phẩm nổi bật năm 2018. Với mức giá thấp hơn hẳn so với các kính thiên văn cùng loại, sản phẩm này cung cấp cho bạn một vật kính nhẹ thích nghi nhanh nhạy với sự thay đổi nhiệt độ, và động cơ tuỳ chọn với tính năng Đi Đến (Go To).

2. Gương chéo khoá vặn Orion Twist-Lock Star Diagonals

Sản phẩm của Orion Telescopes & Binoculars - oriontelescopes.com

Giá bán: 119.99 USD (1.25-inch) và 189.99 USD (2-inch).

Một cú vặn nhanh vòng khoá màu đỏ sẽ khoá thị kính và ngàm chuyển đổi máy ảnh vào gương chéo đổi góc 90° độ này. Sản phẩm này có phần gương được tráng lớp điện môi cho phép phản xạ ánh sáng đến 99%, có các mẫu dành cho thị kính 1.25 inches và 2 inches. Cả hai mẫu đều được làm từ nhôm sơn tĩnh điện, có rãnh dành cho kính lọc và có vách gia công chống tán xạ ánh sáng. Riêng mẫu sản phẩm 2-inch được kèm thêm một bộ chuyển đổi 1.25-inch với cùng tính năng vặn khoá.

3. Đèn đa năng Orion DualBeam Astro Lantern

Sản phẩm của Orion Telescopes & Binoculars - oriontelescopes.com

Giá bán: từ 24.99 USD.

Bất cứ người quan sát nào cũng nói với bạn rằng khi bạn đang nghỉ giải lao trong một buổi quan sát bầu trời, nếu có một nguồn sáng cầm tay mang theo là rất đáng giá. Orion DualBeam Astro Lantern là một bóng đèn LED đa dụng, kháng nước, được chế tạo kèm theo một viên pin lithium 2600 mAH. Bạn có thể vặn chỉnh 4 cấp độ sáng của ánh sáng đỏ và 2 cấp độ sáng của ánh sáng trắng. Kẹp từ, móc an toàn và dây đeo cổ tay đi kèm, và cổng USB để có thể sạc pin cho các thiết bị di động trong trường hợp khẩn cấp.

4. Kính thiên văn khúc xạ Stellarvue SV152T Apochromatic Triplet Refractor.

Sản phẩm của Stellarvue - stellarvue.com

Giá bán: 8995 USD.

Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc kính thiên văn khúc xạ APO (Apochromatic Refractor - kính khúc xạ vô sắc) thượng hạng của Mỹ, thì có khá ít sản phẩm có khẩu độ lớn hơn 5 inches. Chiếc kính thiên văn mới xuất xưởng Stellarvue SV152T là một ngoại lệ đứng riêng khi nó là chiếc kính duy nhất có khẩu độ 6 inches và giá tiền dưới 10000 USD (thấp hơn hẳn hàng ngàn USD so với đối thủ cạnh tranh gần nhất). Chiếc kính có vật kính 3 thành phần f/8 được chế tạo bởi gương phân tán cực thấp (ED), đi cùng với một gương trường phẳng (field flattenner) tuỳ chọn, cùng với một gương giảm tiêu cự (focal reducer) tuỳ chọn. Các tính năng cơ ản gồm một bộ chỉnh nét Feather Touch 3.5-inch, vòng đỡ ống kính, , thanh khớp kiểu Losmandy, và một thùng đựng kính.

5. Kính thiên văn Mặt Trời SolarMax III

Sản phẩm của Meade - meade.com

Giá bán: 2299 USD.

Bốn chiếc kính thiên văn SolarMax III mới lên kệ là thế hệ mới nhất của dòng Coronado của thương hiệu Meade, chuyên quan sát ở ánh sáng Hydrogen-Alpha. Mỗi chiếc gồm một kính khúc xạ 70-mm f/5 với bộ chỉnh nét hai tốc độ 2-inch và một gương chéo đổi góc 90° với kính chặn tích hợp sẵn. Mẫu kính với băng thông 0.7-angstrom có một kính lọc xoay Hydrogen-Alpha 60-mm ở phía trước vật kính, trong khi mẫu kính với băng thông 0.5-angstrom lại có một bộ kính lọc ghép đôi. Tháo kính lọc vật kính và thay thế bằng một gương chéo cơ bản, và bạn có một ống kính 70-mm để quan sát ban đêm.

6. Dụng cụ bám nhật động Star Adventurer Mini

Sản phẩm của SkyWatcher - skywatcherusa.com

Giá bán: 299 USD.

Star Adventurer Mini (viết tắt là SAM) là một sản phẩm đặc biệt trên thị trường đông đúc hiện nay của các thiết bị bám nhật động chế tạo dành cho thiên văn học. SAM bổ sung một loạt những chức năng mới vào trong một sản phẩm có giá tốt nhất thị trường. Một trong số đó là khả năng bám nhật động dành cho chụp ảnh phơi sáng, đồng thời SAM còn cho phép điều khiển chuyển động và xoay để chụp ảnh time-lapse.

7. Sách hướng dẫn xử lý ảnh Inside PixInsight

Sản phẩm của Springer International Publishing - springer.com

Giá bán: 34.99 USD (sách in), 24.99 USD (sách điện tử)

Những bức ảnh tuyệt đẹp được truyền tải khắp nơi trên mạng xã hội mà bạn được xem hàng ngày đã đi qua nhiều kỹ thuật xử lý ảnh. Cuốn sách Inside PixInsight của Warren Keller - PixInsight là một trong những phần mềm xử lý ảnh thiên văn phổ biến nhất hiện nay - cung cấp những thông tin chi tiết về cách để biến dữ liệu thô từ máy ảnh của bạn thành những bức ảnh lung linh. Đó là lý do giúp cho cuốn sách này bán chạy nhất trong thể loại này.

8. Bộ điều khiển Đi Đến mã nguồn mở PMC-Eight System

Sản phẩm của Explore Scientific - explorestars.com

Giá bán: 1499 USD.

Điều hướng Đi Đến (Go To) đã trở thành giá trị tiêu chuẩn của mọi kính thiên văn có gắn động cơ. Nhưng điều khiến phần mềm PMC-Eight System dành cho các chân đế xích đạo Explore Scientific và Losmady trở nên đặc biệt là sự dễ dàng thích nghi với các chân đế khác, và đáng chú ý hơn cả, kiến trúc mã nguồn mở của nó hoàn thành với sự tham chiếu của các lập trình viên, và bộ công cụ phát triển phần mềm. Theo quảng cáo của công ty, mã nguồn mở này cho phép các lập trình viên tạo ra phần mềm Đi Đến tuỳ chỉnh phù hợp với nhu cầu của người quan sát và các nhà nghiên cứu. Bạn không phải là một lập trình viên? Đừng lo lắng, hệ thống và ứng dụng miễn phí của nó hiện nay đã cho phép điều khiển chân đế không dây với các máy tính Windows và thiết bị di động.

9. Quả cầu thiên thể của Sky & Telescope

Sản phẩm của Sky & Telescope - shopatsky.com

Giá bán: 24.99 USD.

Bản thân tạp chí Sky & Telescope cũng có một shop riêng và bán hàng mang thương hiệu riêng. Trong số đó là các quả cầu thiên thể 12-inch và 6-inch mô phỏng lại các hành tinh như Trái Đất và Sao Hoả, hành tinh lùn Sao Diêm Vương, Mặt Trăng, và bầu trời sao. Tất cả các hình ảnh in trên quả cầu đều được trích xuất từ dữ liệu các tàu vũ trụ và điền tên các chi tiết địa hình chủ yếu. Mỗi quả cầu đi kèm với một đế nhựa và thẻ thông tin.

10. Gương di động zeroDELTA™

Sản phẩm của Dream Cellular - dreamcellularllc.com

Giá bán: Liên hệ nhà sản xuất.

Dream Telescopes và công ty chị em của họ đã hoàn thiện công nghệ gương nhẹ trong hơn thập kỷ qua. Và những gương di động của họ đã điền tên vào danh sách những sản phẩm nổi bật năm 2010.  Ngày nay công ty này cung cấp những chiếc gương nhẹ hoàn chỉnh từ đường kính nhỏ 25-mm cho đến khẩu độ lớn hơn 1 mét.

11. Kính thiên văn nhỏ gọn Astro-Tech AT60ED 60mm f/6 FPL-53 ED Doublet

Sản phẩm của 

Giá bán: 369 USD.

Chúng ta biết có vô số các nhà thiên văn học nghiệp dư trong thời gian dài sử dụng những chiếc kính khúc xạ 60-mm để càn quét bầu trời, do đó không có gì phủ nhận rằng những ống kính này có thể mang lại những trải nghiệm quan sát thuyết phục. Và gần đây trên thị trường bắt đầu xuất hiện nhiều các mấu kính thiên văn APO nhỏ gọn. Nhưng Astro-Tech AT60ED 60-mm f/6 với bộ chỉnh nét 2 tốc độ 2-inch đi kèm mang lại cú hích lớn nhất về giá cả mà chúng ta quan tâm. Một gương trường phẳng (field flattenner) tuỳ chọn sẽ nhân đôi sức mạnh của chiếc kính thiên văn chụp ảnh trường rộng này.

12. Bộ chỉnh nét tí hon Feather Touch

Sản phẩm của Starlight Instruments - starlightinstruments.com

Giá bán: 249 USD.

Với hầu hết các sẩn phẩm hiện nay là các bộ chỉnh nét lớn 2-inch, thật tốt khi biết rằng bộ chỉnh nét Feather Touch nay đã có phiên bản 1.25-inch với tất cả sự chính xác, chất lượng và tính năng tuyệt hảo. Feather Touch tích hợp một núm vặn đơn tốc và một núm vặn 2 tốc độ tỷ lệ 10:1. Cả hai đều có hành trình 0.75 inches, khối lượng tải 8 pounds, một khoá hành trình, và một ống di chuyển có ngàm T dành cho máy ảnh và phụ kiện.

13. Chân đế đôi cao độ - phương vị Taurus (Taurrus Altazimuth Paramounts)

Sản phẩm của Software Bisque - bisque.com

Giá bán: 30000 USD.

Software Bisque, nhà sản xuất hàng đầu thế giới về chân đế xích đạo dành cho thiên văn học robot/điều khiển từ xa, đã thông báo sư đột phá đầu tiên của họ trong việc chế tạo chân đế cao độ - phương vị, đi kèm với một phần mềm điều khiển TheSkyX tuỳ chỉnh.

Mỗi kiểu thiết kế chân đế đều có những ưu nhược điểm riêng. Ưu điểm của một chân đế cao độ - phương vị là thiết kế tối giản cho phép gắn được những chiếc kính thiên văn cỡ lớn mà vẫn tiết kiệm tối đa không gian vận hành, do đó thiết kế mái vòm cho đài thiên văn cũng sẽ nhỏ gọn hơn. Chân đế mới này bao gồm các mẫu sử dụng bộ truyền động truyền thống cũng như các mẫu sử dụng động cơ truyền động trực tiếp.

14. Ống nhòm Astro-Physics 11x70 và 16x70

Sản phẩm của Astro-Physics - astro-physics.com

Giá bán: 460 USD (11x70), 520 USD (16x70).

Có vô số loại ống nhòm đang bán trên thị trường, nhưng chỉ có 2 mẫu thiết kế mang tên Astro-Physics. Theo người sáng lập công ty Roland Christen, những cặp ống nhòm 11x70 và 16x70 này mang lại một hình ảnh sắc nét ở cả rìa trường nhìn, trường phẳng, và hạn chế sắc sai so với phiên bản trước, xứng đáng là sản phẩm kế tục của công ty. Được chế tạo với các thị kính chỉnh nét riêng và lăng kính porror BAK4, mẫu thiết kế 11x có trường nhìn 4.8° và với mẫu 16x là 4.1°.

15. Chân đế robot 1 cánh tay L-500 Direct Drive Mount

Sản phẩm của PlaneWave - planewave.com

Giá bán: 18000 USD.

Được chế tạo để có thể vận hành ở cả chế độ chân đế cao độ - phương vị lẫn chế độ chân đê xích đạo, Sản phẩm mới của PlaneWave là L-500 Direct Drive Mount có thể nâng được kính thiên văn nặng đến 90 kg. Thiết kế một cánh tay có các khớp nối đuôi bồ câu ở cả hai trục, khiến cho chân đế này cực kỳ dễ để cân bằng tải trọng bất kể kích thước và hình dáng nào. Máy đếm độ phân giải cao ở cả hai trục cung cấp khả năng điều hướng chính xác với tốc độ lên đến 50° mỗi giây. Phần cứng tuỳ chỉnh cho phép gắn kính thiên văn đồng thời ở cả hai mặt của cánh tay.

16. Cảm biến kỹ thuật số Sony IMX-094AQP

Sản phẩm của Sony Semiconductor - sony-semicon.co.jp

Giá bán: Máy ảnh từ 3999 USD.

Vào năm 2015, Nikon đã thu hút sự chú ý của các nhiếp ảnh gia thiên văn học với việc ra mắt máy ảnh DSRL D810A 36 Mpx, tối ưu cho thiên văn học. Cảm biến màu CMOS full-frame là trái tim của máy ảnh - Sony IMX-094AQP - hiện nay đã được tích hợp vào camera lạnh chuyên cho nhiếp ảnh thiên văn chế tạo bởi ZWO và QHY. Đây là tin tốt cho những ai đang muốn có những tính năng và cải thiện khả năng chụp ảnh cung cấp bởi các camera thiên văn lạnh. Liệu các nhà sản xuất máy ảnh khác có theo đuổi hay không? Thời gian sẽ trả lời.

17. Ứng dụng chụp ảnh di động ZWO ASIcap

Sản phẩm của ZWO - astronomy-imaging-camera.com

Giá bán: Miễn phí.

Thiên văn học kỹ thuật số đang gia tăng tính cơ động ngày nay với các ứng dụng thực hiện các nhiệm vụ mà trước đây từng chỉ làm được trên máy tính. Ứng dụng miễn phí của ZWO ASIcap dành cho các thiết bị Android (phiên bản 4.4 hoặc cao hơn) đã ghi một dấu mốc mới với việc cung cấp khả năng vận hành toàn bộ các máy ảnh ZWO ASI có cổng USB 3.0 với chỉ một thiết bị di động (một số thiết bị cần có nguồn điện dự phòng). Đã không còn cần thiết phải lắp đặt máy tính để điều khiển và lưu trữ ảnh cặp kè với những máy ảnh này nữa, do đó làm nhẹ gánh bớt cho những nhà nhiếp ảnh thiên văn.

18. Dòng máy ảnh lạnh SBIG® Aluma® Series

Sản phẩm của SBIG - diffractionlimited.com

Giá bán: từ 3699 USD.

SBIG, một trong những tên tuổi tin cậy của làng máy ảnh lạnh, khởi đầu với một tờ giấy trắng khi tạo ra dòng máy ảnh Aluma sử dụng các cảm biến CCD kính thước trung bình, bao gồm Sony ICX-694 và ICX-814 và Kodak KAF-8300. Tất cả các mẫu thiết kế đều có khả năng làm lạnh 2 giai đoạn đến -50°C và cổng kết nối máy tinh USB 2.0 và WiFi, và khả năng điều khiển trực tiếp bằng máy tính bảng hay điện thoại thông minh cũng như bằng máy tính chạy Windows, Macintosh hay Linux.

19. Hệ thống nhìn đêm TNVC Night Vision

Sản phẩm của TNVC và Tele Vue - tnvc.com & televue.com

Giá bán: 3195 USD.

Tactical Night Vision Company và Tele Vue Optics đã cùng nhau tạo ra một hệ nhìn đêm phi thường dành cho thiên văn học. Trong khi ống nhòm đơn nhìn đêm TNV/PVS-14 Gen3 chuẩn quân sự có thể sử dụng như một thiết bị độc lập, thì một bộ chuyển đổi tuỳ chỉnh cho phép nó kế nối với bất kỳ thị kính eyepiece nào tương thích với Dioptrx, giúp mở rộng khả năng quan sát quan sát thiên văn học. Hệ nhìn đêm này cũng có một bộ chuyển đổi dành cho Tele Vue FoneMate, cho phép chụp ảnh thiên văn bằng điện thoại.

20. Bộ điều khiển Đài thiên văn từ xa Dragonfly Observatory Controller

Sản phẩm của Lunático Astronomia - tienda.lunatico.es

Giá bán: 530 USD.

Chương trình máy tính để điều khiển kính thiên văn và máy ảnh từ xa đã được lên kệ những năm gần đây, nhưng hầu hết đều không quan tâm đến vấn đề bật tắt nguồn dành cho các thiết bị. Bộ điều khiển Đài thiên văn Chuồn chuồn (Dragonfly Observatory Controller) của Lunático là một thiết bị kết nối internet có thể quản lý nguồn điện lên đến 8 thiết bị khác, cũng như giám sát những thứ liên quan như điều kiện thời tiết và vị trí của mái vòm đài thiên văn. Tất cả đều thông qua một ứng dụng cho phép cài đặt trên cả các thiết bị di động của Android và Apple.

21. Kính thiên văn nhiếp ảnh Meade 70mm f/5 Quadruplet ED APO Astrograph

Sản phẩm của Meade - meade.com

Giá bán: 1199 USD.

Nhiếp ảnh thiên văn trường rộng đã trở nên cực kỳ phổ biến những năm gần đây, đặc biệt là đối với những ai chụp ảnh với máy ảnh DSLR. Và trong số rất nhiều kính thiên văn khác, chiếc kính thiên văn nhiếp ảnh 70-mm f/5 kết hợp với thấu kính ED trong một thiết kế kiểu Petzval 4 thành phần là một công cụ lý tưởng. Vòng ảnh 42mm sẽ bao phủ một cảm biến DSLR với trường nhìn lớn hơn 5.75°. Ống kính này được trang bị một bộ chỉnh nét 2.5-inch hai tốc độ tỷ lệ 10:1, vòng đai, và một thanh đuôi bồ câu kiểu Vixen.

Tham khảo: Sky And Telescope.

Author: Hien PHAN
Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn Bách khoa - PAC (nay là CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC); Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại APC Laboratory, Paris Diderot University, Cộng hòa Pháp.