Bạn mua kính thiên văn xịn, sau một thời gian sử dụng, bạn lại mong muốn có những trải nghiệm cao cấp hơn nữa.

Tuy nhiên, việc nâng cấp lên một chiếc kính thiên văn cao cấp hơn thường sẽ rất đắt đỏ. Một cách mà nhiều người thường cân nhắc đó là nâng cấp phụ kiện, trong đó quan trọng nhất chính là các thị kính. Bài viết này sẽ giới thiệu một số lợi ích của việc nâng cấp thị kính để tối đa hóa trải nghiệm người dùng kính thiên văn.

Tận dụng sức mạnh của kính thiên văn

Các thị kính đi kèm theo thường chỉ đủ giúp bạn sử dụng đủ tính năng của một bộ kính thiên văn hàng hiệu, nhưng sẽ không đủ thông số kỹ thuật để có thể phô diễn toàn bộ sức mạnh của chiếc kính thiên văn thuộc hàng cao cấp. 

Chẳng hạn dòng kính thiên văn đang bán chạy ở thị trường Việt Nam là Celestron NexStar 127 SLT với đường kính vật kính 127mm và tiêu cự 1500mm, có các thị kính đi kèm là 25mm và 9mm, mang lại độ phóng đại lần lượt là 60x và 167x

Bạn có biết là chiếc kính thiên văn này có khả năng cung cấp độ phóng đại hiệu dụng lên đến 250 lần! Để đạt được độ phóng đại đó, bạn sẽ cần phải mua thêm một thị kính có tiêu cự 6mm.

Đối với những người am hiểu về kính thiên văn, thường sau khi đã mua một chiếc kính ưng ý, họ sẽ dành ra một khoản không nhỏ để đầu tư cho bộ sưu tập thị kính của mình. 

Cũng như những người chơi máy ảnh, một thân máy sẽ đi cùng với các loại ống kính khác nhau và bên cạnh các thông số của thân máy ảnh, các ống kính sẽ trực tiếp đóng góp vào chất lượng của ảnh chụp. Khi có nhu cầu nâng cấp, các nhiếp ảnh gia thường rách riêng bộ sưu tập ống kính của mình và chỉ nâng cấp mỗi thân máy ảnh hoặc nâng cấp riêng từng ống kính. 

Và với những người chơi kính thiên văn cũng vậy, họ luôn có một va-ly thị kính của riêng mình và có thể dùng chúng với nhiều loại kính thiên văn khác nhau.

Mục tiêu của những người chơi kính thiên văn khi sưu tầm thị kính sẽ là:

  • Tối đa hóa sức mạnh chiếc kính thiên văn cao cấp họ đang có.
  • Nâng cấp khả năng quan sát của kính thiên văn bằng các thị kính có chất lượng quang học cao cấp nhất.
  • Nâng cao trải nghiệm người dùng với các tính năng “quý tộc” như: trường nhìn rộng, trường phẳng Aspheric, tráng phủ xanh lục... 

Bộ sưu tập thị kính “chuyên trị” các hành tinh

Việc quan sát các hành tinh luôn là mơ ước và là niềm kiêu hãnh của bất cứ ai đam mê kính thiên văn. Đó luôn là một thử thách mà không phải ai cũng đủ bản lĩnh để chinh phục được.

Quan sát hành tinh là một thử thách

Các hành tinh ở khoảng cách rất xa nên cần có độ phóng đại lớn để có thể nhìn thấy qua kính thiên văn.

Tuy nhiên “nhìn thấy” thôi là chưa đủ, nếu bạn là người đam mê các hành tinh, bạn sẽ muốn trải nghiệm cảm giác “thỏa mãn” khi chứng kiến tận mắt các chi tiết trên bề mặt của các hành tinh như các sọc mây và Vết Đỏ Lớn trên Sao Mộc, và vành đai hai lớp tách biệt của Sao Thổ. Để đạt được điều đó, bên cạnh độ phóng đại lớn, bạn cũng cần có chất lượng hình ảnh đủ cao, ít quang sai và đủ sáng.

Với độ phóng đại lớn như vậy, chỉ cần một tác động nhỏ là đã có thể khiến chiếc kính thiên văn rung “bần bật” khiến cho hành tinh cứ bật nhảy ra ngoài trường nhìn. Đấy là chưa kể đến việc điều chỉnh để hành tinh đó lọt vào tầm ngắm cũng là một hành trình gian nan.

Một số khái niệm liên quan đến thị kính

Thường khi bắt đầu tìm hiểu chọn mua thị kính, sẽ có một số thông số bạn cần biết.

TIÊU CỰ

Để có độ phóng đại lớn, bạn cần thị kính tiêu cự càng bé càng tốt. Tuy nhiên tùy theo từng kính thiên văn mà chọn tiêu cự phù hợp. Có một khái niệm có thể bạn đã từng nghe nhắc đến đó là Độ phóng đại hữu dụng: là độ phóng đại mà theo đó thì hình ảnh của đối tượng quan sát vẫn đủ sáng để có thể quan sát tốt bằng mắt thường qua kính thiên văn. Độ phóng đại hữu dụng được quy ước tính bằng 2 lần đường kính vật kính theo milimet.

Ví dụ với kính thiên văn Celestron NexStar 127SLT có đường kính vật kính là 127mm, thì độ phóng đại hữu dụng sẽ là khoảng 256 lần. Với tiêu cự vật kính là 1500mm, thì thị kính bé nhất nên dùng sẽ có tiêu cự 6mm.

TRÁNG PHỦ

Các lớp tráng phủ nhiều lớp đầy đủ thường được viết tắt là FMC (Fully Multi-Coated), công nghệ tráng phủ cao cấp còn được mô tả là tráng phủ xanh lục (bên cạnh tráng phủ xanh dương thấp cấp hơn, và kém nhất là không có tráng phủ gì). Các lớp tráng phủ sẽ có tác dụng cho phép ánh sáng đi qua nhiều hơn, và hạn chế ánh sáng phản xạ giữa các thấu kính, từ đó cung cấp hình ảnh sáng và sắc nét hơn so với thị kính không có tráng phủ.

Giả sử rằng chiếc kính thiên văn mà bạn sở hữu có chất lượng quang học tốt, nhưng thị kính lại không có chất lượng tương xứng thì hình ảnh thu được sẽ không ở trạng thái tốt nhất.

TRƯỜNG NHÌN

Trường nhìn của thị kính mang lại trải nghiệm rất rõ ràng: Bạn sẽ dễ dàng đưa hành tinh vào trong tầm nhìn của kính thiên văn, và nếu kính của bạn không có động cơ bám nhật động, thì hiện tượng hành tinh bị “trôi” ra khỏi trường nhìn cũng được giảm thiểu khi mà thời gian đi ra khỏi tầm nhìn được kéo dài lâu hơn hẳn so với các thị kính trường nhìn hẹp khác.

Hy vọng sau khi đọc bài viết này, các bạn sẽ có thêm thông tin để phục vụ cho việc nâng cấp trải nghiệm thiên văn của bản thân và đưa ra lựa chọn phù hợp với những chiếc thị kính khác nhau. Việc liên tục có những trải nghiệm mới mẻ sẽ giúp giữ chân bạn với niềm đam mê nhìn ngắm vũ trụ, để những chiếc kính thiên văn không còn chỉ là những món đồ chơi nhất thời.

Tham khảo

Author: Hien PHAN
Cựu thành viên CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC; nghiên cứu viên tại khoa Vũ trụ và Ứng dụng, trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội - USTH (Đại học Việt Pháp).