Hướng dẫn quan sát các chòm sao, các vật thể sâu, các hành tinh, và các sự kiện thiên văn học trên bầu trời đêm tháng 02/2016.

Các hành tinh buổi tối

Một vài giờ sau khi Mặt Trời lặn, hãy tìm kiếm Sao Mộc đang tỏa sáng trên bầu trời phía đông.

Sử dụng một chiếc kính thiên văn để quan sát các dải màu tối trên bề mặt hành tinh khí này.

Các chòm sao và các vật thể sâu

Bầu trời đêm mùa đông, được lấp đầy bởi những ngôi sao sáng, mang lại một trong những màn trình diễn vũ trụ tuyệt vời nhất.

Chàng thợ săn vĩ đại Orion của thần thoại Hy Lạp, thống trị bầu trời mùa đông. Chòm sao này là một trong những chòm sao dễ nhận biết nhất. Nó chứa đầy những ngôi sao trẻ, những ngôi sao sắp chết, và nhiều tinh vân.

Betelgeuse, một "bờ vai" của Orion, là một ngôi sao siêu khổng lồ đỏ với khoảng 650 lần lớn hơn so với Mặt Trời. Nó tỏa sáng với độ sáng gấp mười ngàn lần Mặt Trời.

Betelgeuse đang gần kết thúc cuộc đời của nó. Với lượng nhiên liệu tại lõi của ngôi sao này thực sự đã cạn kiệt, phần lõi đã thu nhỏ và bị nung nóng, khiến cho lớp khí ngoài của ngôi sao phình ra.

Rigel, một 'đầu gối' của Orion, là một hệ sao ba tạo bởi hai ngôi sao nhỏ quay xung quanh một sao siêu khổng lồ xanh. Ngôi sao siêu khổng lồ xanh Rigel có vòng đời rất ngắn.

Những ngôi sao siêu khổng lồ xanh nóng hơn rất nhiều so với Mặt Trời và đốt cháy nhiên liệu một cách nhanh chóng.

Thắt lưng của Orion rất dễ để nhận biết. Nó được tạo bởi 3 ngôi sao: Alnitak, Alnilam, và Mintaka.

Từ bên trái của Thắt lưng Orion, hãy nhìn xuống tinh vân Orion Lớn (Great Orion Nebula). Có thể nhìn thấy được bằng mắt thường, nó là một đám mây khí khuếch tán sáng nhất trên bầu trời đêm. Một chiếc kính thiên văn nhỏ sẽ cho thấy thêm chi tiết và sự vĩ đại của tinh vân này.

Nằm bên trong tinh vân Orion là Trapezium, một cụm sao trẻ, nóng và rất sáng. Chúng là nguyên nhân khiến đám khí xung quanh được chiếu sáng.

Canis Major, chòm sao Chó Lớn, là một người bạn trung thành luôn đi theo từng bước chân của Orion. Chòm sao Chó Lớn nổi bật với ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm, sao Thiên Lang (Sirius).

Sirius thực chất là một hệ sao đôi, chứa một ngôi sao sáng và ngôi còn lại nhỏ và mờ hơn nhiều. Hệ sao này nằm cách chúng ta 8.6 năm ánh sáng.

Quan sát bằng ống nhòm ngay bên dưới Sirius sẽ tìm thấy một cụm sao dễ thương có tên gọi M41. Nó chứa khoảng 100 ngôi sao, bao gồm một số sao khổng lồ đỏ.

Những ngôi sao trong các cụm sao như M41 được sinh ra cùng nhau và tất cả chúng đều có cùng tuổi.

Các hành tinh buổi sáng

Trong những giờ trước bình minh, bạn có thể tìm thấy Sao Hỏa (Mars) và Sao Thổ (Saturn) ở trên bầu trời phía đông nam.

Một chiếc kính thiên văn sẽ cho thấy vành đai của Sao Thổ và có thể nhìn thấy một vài chi tiết sáng và tối trên Sao Hỏa.

Ngay trước lúc Mặt Trời mọc, Sao Kim (Venus) và Sao Thủy (Mercury) xuất hiện ở trên đường chân trời phía đông nam.

Sao Kim rực sáng sẽ dễ dàng nhận biết hơn Sao Thủy, bởi hành tinh này mờ hơn và nằm thấp hơn trên bầu trời.

Bầu trời đêm luôn là một bữa tiệc vũ trụ tuyệt vời. Hãy khám phá chúng ngay tại sân sau nhà bạn.

Nguồn: Hubblesite.org

Author: Hien PHAN
Nguyên chủ nhiệm CLB Thiên văn Bách khoa - PAC (nay là CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC); Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại APC Laboratory, Paris Diderot University, Cộng hòa Pháp.