Mưa sao băng luôn là thử thách cho bất kỳ người yêu thiên văn nào. Bài viết này cung cấp thông tin chi tiết về các trận mưa sao băng của năm 2021.

Ngày 02-03/01: Mưa sao băng Thước Tứ Phân (Quadrantids).

Mưa sao băng Thước Tứ Phân (Quadrantids) là một trận mưa sao băng trên mức trung bình, với khoảng 40 sao băng mỗi giờ tại cực điểm. Trận mưa sao băng này được cho là bắt nguồn từ các hạt bụi để lại bởi sao chổi đã “tuyệt chủng” 2003 EH1, được phát hiện năm 2003. 

Các sao băng Thước Tứ Phân thường xuất hiện từ ngày 01 đến ngày 05 tháng 01 hằng năm. Cực điểm năm nay của  Thước Tứ Phân rơi vào đêm 02, rạng sáng 03 tháng 01. 

Trăng khuyết cuối tháng sẽ chặn mất nhiều sao băng mờ, nhưng nếu có đủ kiên nhẫn, bạn vẫn có thể nhìn thấy được một vài sao băng sáng nhất. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Bootes (Bootes), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 22-23/04: Mưa sao băng Thiên Cầm (Lyrids).

Mưa sao băng Thiên Cầm (Lyrids) là một trận mưa sao băng trung bình, với tần suất khoảng 20 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Các sao băng hình thành từ các hạt bụi để lại bởi sao chổi C/1861 G1 Thatcher, được phát hiện năm 1861. Thiên Cầm đôi khi có những ngôi rất sáng với vệt đuôi dài xuất hiện trong vài giây. Các sao băng Thiên Cầm thường xuất hiện hằng năm từ 16 - 25 tháng 4. 

Cực điểm năm nay của Thiên Cầm rơi vào đêm 22, rạng sáng 23 tháng 04. Mặt Trăng thượng huyền sẽ lặn sớm sau nửa đêm để lại bầu trời tối thuận lợi cho một buổi quan sát mưa sao băng. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Lyra (Thiên Cầm), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 05-06/05: Mưa sao băng Bảo Bình eta (η-Aquariids).

Mưa sao băng Bảo Bình η (Eta Aquariids) là một trận mưa sao băng trên trung bình, với khoảng 60 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Phần lớn sao băng được nhìn thấy ở bán cầu Nam. Tại bán cầu Bắc, tần suất chỉ ở khoảng 30 sao băng một giờ. Trận mưa sao băng này được cho là xuất phát từ tàn dư bụi để lại của sao chổi Halley, được phát hiện và quan sát từ thời cổ đại. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 19 tháng 4 đến ngày 28 tháng 5. Cực điểm năm nay của Bảo Bình eta rơi vào đêm 05, rạng sáng 06 tháng 05. 

Mặt Trăng hạ huyền sẽ chặn mất các sao băng mờ, nhưng nếu thực sự kiên nhẫn, bạn vẫn có thể nhìn thấy được một vài sao băng sáng nhất. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Aquarius (Bảo Bình), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 28-29/07: Mưa sao băng Bảo Bình delta (Southern δ-Aquariids).

Bảo Bình δ (Delta Aquariids) là một trận mưa sao băng trung bình, với khoảng 20 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Trận mưa sao băng này được cho là xuất phát từ tàn dư bụi để lại của sao chổi Marsden và Kracht. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 12 tháng 7 đến ngày 23 tháng 8. Cực điểm năm nay của Bảo Bình delta rơi vào đêm 29, rạng sáng 30 tháng 07. 

Trăng khuyết cuối tháng sẽ chặn mất nhiều sao băng mờ, nhưng nếu có đủ kiên nhẫn, bạn vẫn có thể nhìn thấy được một vài sao băng sáng nhất. Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. 

Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Aquarius (Bảo Bình), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 12-13/08: Mưa sao băng Anh Tiên (Perseids).

Mưa sao băng Anh Tiên (Perseids) là một trong những trận mưa sao băng đáng để chờ đợi, với tần suất lên đến 60 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Các sao băng Anh Tiên có nguồn gốc từ tàn dư sao chổi Swift-Tutle, được phát hiện năm 1862. Anh Tiên nổi tiếng vì có nhiều sao băng sáng trên bầu trời. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 17 tháng 7 đến ngày 24 tháng 8. Cực điểm năm nay của Anh Tiên rơi vào đêm 12, rạng sáng 13 tháng 08. 

Mặt Trăng lưỡi liềm đầu tháng sẽ lặn trước nửa đêm để lại bầu trời tối thuận lợi cho một buổi quan sát mưa sao băng. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Perseus (Anh Tiên), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 21-22/10: Mưa sao băng Lạp Hộ (Orionids).

Mưa sao băng Lạp Hộ (Orionids) là một trận mưa sao băng trung bình với tần suất 20 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Các sao băng Lạp Hộ có nguồn gốc từ tàn dư bụi để lại bởi sao chổi Halley, được phát hiện từ thời cổ đại. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 02 tháng 10 đến ngày 07 tháng 11. Cực điểm năm nay của Lạp Hộ rơi vào đêm 21, rạng sáng 22 tháng 10. 

Thật không may, Mặt Trăng ở pha trăng tròn sẽ chặn mất nhiều sao băng năm nay. Nhưng nếu thực sự kiên nhẫn, bạn có thể có khả năng thấy được một vài sao băng sáng. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Orion ( Lạp Hộ), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 17-18/11: Mưa sao băng Sư Tử (Leonids).

Mưa sao băng Sư Tử (Leonids) là một trận mưa sao băng trung bình với tần suất 15 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Sư Tử đặc biệt bởi vì chu kỳ cao điểm của nó lặp lại sau mỗi 33 năm khi mà bầu trời xuất hiện đến hàng trăm sao băng mỗi giờ. Lần cao điểm gần nhất đã diễn ra năm 2001. Các sao băng Sư Tử có nguồn gốc từ tàn dư bụi để lại bởi sao chổi Tempel-Tuttle, được phát hiện năm 1865. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 06 đến ngày 30 tháng 11. Cực điểm năm nay của Sư Tử rơi vào đêm 17, rạng sáng 18 tháng 11. 

Mặt Trăng khuyết đầu tháng sẽ chặn mất nhiều sao băng mờ, nhưng nếu có đủ kiên nhẫn, bạn vẫn có thể nhìn thấy được một vài sao băng sáng nhất. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Leo (Sư Tử), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 13-14/12: Mưa sao băng Song Tử (Geminids).

Mưa sao băng Song Tử (Geminids) là vua của các trận mưa sao băng! Nhiều người cho rằng nó là trận mưa sao băng tốt nhất trên bầu trời, với tần suất lên đến 120 sao băng nhiều màu sắc mỗi giờ tại cực đỉnh. Các sao băng Song Tử có nguồn gốc từ tàn dư bụi để lại bởi tiểu hành tinh 3200 Phaethon, được phát hiện năm 1982. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 07 đến ngày 17 tháng 12. Cực điểm năm nay của Song Tử rơi vào đêm 13, rạng sáng 14 tháng 12. 

Mặt Trăng thượng huyền sẽ lặn sớm sau nửa đêm để lại bầu trời tối thuận lợi cho một buổi quan sát mưa sao băng. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Gemini (Song Tử), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 21-22/12: Mưa sao băng Tiểu Hùng (Ursids).

Mưa sao băng Tiểu Hùng (Ursids) là một trận mưa sao băng nhỏ với tần suất chỉ khoảng 5 - 10 sao băng một giờ tại cực đỉnh. Các sao băng Tiểu Hùng có nguồn gốc từ tàn dư bụi để lại bởi sao chổi Tutle, được phát hiện năm 1790. 

Trận mưa sao băng diễn ra hằng năm từ ngày 17 đến ngày 25 tháng 12. Cực điểm năm nay của Tiểu Hùng rơi vào đêm 21, rạng sáng 22 tháng 12. 

Thật không may, Mặt Trăng ở pha trăng tròn sẽ chặn mất nhiều sao băng năm nay. Nhưng nếu thực sự kiên nhẫn, bạn có thể có khả năng thấy được một vài sao băng sáng. 

Thời gian quan sát tốt nhất là sau nửa đêm tại khu vực tối, thoáng đãng. Các sao băng sẽ bắt nguồn từ chòm sao Ursa Major (Đại Hùng), nhưng cũng có thể xuất hiện bất cứ đâu trên bầu trời.

Author: Hien PHAN
Cựu thành viên CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC; nghiên cứu viên tại khoa Vũ trụ và Ứng dụng, trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội - USTH (Đại học Việt Pháp).


Bài viết xem nhiều