Thật khó để có thể hiểu được như thế nào là "lớn" đối với những thứ trong vũ trụ, nhưng khả năng vừa được các nhà khoa học tìm ra lại lớn đến mức không thể tin được.

Các nhà khoa học nghĩ rằng họ đã tìm thấy một vòng chứa 9 vụ nổ tia gamma (GRB) bên trong các thiên hà trải rộng lên đến 5 tỷ năm ánh sáng. Để so sánh, kích thước đó là khoảng 50 nghìn lần lớn hơn so với Dải Ngân Hà, hay nói cách khác nó bằng một phần chín kích thước của vũ trụ nhìn thấy. Nghiên cứu này đã công bố trên tạp chí Monthly Notices của Hội Thiên văn học Hoàng gia (Royal Astronomical Society).

Một GRB là một vụ bùng phát tia gamma cực mạnh gây ra bởi một siêu sao mới, là cái chết đầy kịch tính của một ngôi sao, và do đó sự phát hiện của chúng sẽ cho thấy sự hiện diện của một thiên hà. Điều này gợi ý rằng tất cả 9 GRB này thuộc 9 thiên hà riêng biệt. Chúng là những sự kiện điện từ sáng nhất vũ trụ, giải phóng năng lượng trong một vài giây còn nhiều hơn cả năng lượng mặt trời tỏa ra trong 10 tỷ năm cuộc đời, và do đó chúng có thể được sử dụng để xác định các thiên hà xa.

Các nhà khoa học người Hungary và Mỹ cho rằng 9 thiên hà này đang liên kết hấp dẫn với nhau, cũng như Nhóm Địa Phương chứa Dải Ngân Hà của chúng ta với vài chục thiên hà khác.

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!Chiếc vòng được tạo thành bởi 9 thiên hà nằm ở giữa bức hình này. Credit: L. Balazs.

Trong trường hợp này, tất cả GRB được nghiên cứu bởi một loạt các đài quan sát, nằm cách chúng ta khoảng 7 tỷ năm ánh sáng, gợi ý rằng chúng ta đang nhìn vào một cấu trúc đối diện. Ngoài ra, chúng ta cũng có thể đang nhìn thấy hình chiếu của một "hình cầu".

Nhưng có một vấn đề: Cấu trúc này, nếu được xác nhận, sẽ phá vỡ các mô hình hiện tại của chúng ta về độ lớn của những thứ trong vũ trụ có thể đạt được. Một giới hạn lý thuyết gần nhất cũng chỉ dừng lại ở 1.2 tỷ năm ánh sáng. Trên quy mô lớn, vũ trụ nên được đồng nhất và không nên có những cấu trúc như vậy.

"Nếu chúng tôi đúng, cấu trúc này sẽ mâu thuẫn với các mô hình hiện tại của vũ trụ," trích lời giáo sư Lajos Balazs đến từ đài thiên văn Konkoly ở Budapest, tác giả chính của bài báo. "Nó là một bất ngờ khi tìm thấy thứ gì đó quá to lớn, và chúng tôi vẫn chưa hiểu rõ làm thế nào nó lại có thể tồn tại."

Và nó có thể không phải là cấu trúc lớn nhất, cho dù có được xác nhận. Một ứng viên khác là Bức tường Lớn Hercules-Corona Borealis, có thể trải rộng hơn 10 tỷ năm ánh sáng.

Nguồn: IFLScience

Author: Hien PHAN
Cựu thành viên CLB Thiên văn học Đà Nẵng - DAC; nghiên cứu viên tại khoa Vũ trụ và Ứng dụng, trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội - USTH (Đại học Việt Pháp).


Bài viết xem nhiều