Giải Nobel Vật Lý đã được trao cho sáng nay cho ba nhà nghiên cứu về những đóng góp cho tiến bộ trong vật lý laser.

Arthur Ashkin, người đã trải qua sự nghiệp của mình tại phòng thí nghiệm Bell Laboratories, đã giành được một nửa số tiền thưởng cho việc phát minh ra “nhíp quang học”, trong khi Gérard Mourou và Donna Strickland chia nửa còn lại cho nghiên cứu của họ trên các xung laser siêu ngắn cường độ cao.

Strickland trở thành người phụ nữ đầu tiên được trao giải Nobel vật lý kể từ Maria Goeppert-Mayer năm 1963, cho “những khám phá liên quan đến cấu trúc vỏ hạt nhân” và đây chỉ là lần thứ ba giải Nobel Vật Lý về tay người phụ nữ (giải còn được trao cho Marie Curie năm 1903).

“Chúng ta cần phải chúc mừng các nhà vật lí nữ vì sự hiện diện của họ trong khoa học” Strickland nói hôm nay sau khi được thông báo về giải thưởng, “và có lẽ trong thời gian tới sẽ còn nhiều tiến bộ nữa. Tôi vinh dự là một trong những người phụ nữ đó. ”

Ashkin đã phát triển "nhíp quang học", một kỹ thuật sử dụng tia laser để bẫy và điều khiển các vật thể nhỏ đến giới hạn các phân tử đơn lẻ. Kỹ thuật này hỗ trợ việc nghiên cứu ADN, vi rút, vi khuẩn và tế bào sống. Mourou và Strickland đã phát triển cách để tạo ra các xung laser cực kỳ ngắn, cường độ cao.

Kỹ thuật này hiện nay được gọi là khuếch đại xung chirp (chirped pulse amplification), và được sử dụng trong phẫu thuật chỉnh hình mắt. Nó cũng trở thành một tiêu chuẩn trong các phòng thí nghiệm vật lý trên toàn thế giới.

Theo Quantamagazine

Tham khảo

Author: John Hoang
Nghiên cứu sinh ngành Vật lý thiên văn tại Universidad Complutense de Madrid.